چهارشنبه 16 اردیبهشت 1394 05:42 ب.ظ نظرات ()

زوال قدرت مسلمانان و شکست آنان

سقوط خلافت

قرن نهم میلادی شاهد بازگشت بربرها به شمال آفریقا در نتیجه شورش های آنان بود . در این دوره حکام شهرهای دور از پایتخت در اندیشه استقلال بودند . در سال 929 عبدالرحمان سوم ، امیر کوردوبا  و رهبر حکومت اموی آندلس خود را خلیفه خواند و استقلال خود از خلافت عباسی بغداد را اعلام کرد . عبدالرحمان قدرت مذهبی ، نظامی و سیاسی را قبضه کرد و ارتش و دیوان سالاری خاصی ایجاد کرد .


  نبرد پوییگ در منطقه ال پوییگ دسانتا ماریا


 عبدالرحمان پس از تحکیم قدرتش در آندلس سعی کرد قلمروهای مسیحی ایبری را فتح کند . با حملات عبدالرحمان مرز قلمرو مسیحی به کانتابریا عقب نشست .

نوه عبدالرحمان بعدها به بازیچه دست وزیر اعظمش ، المنصور تبدیل شد . المنصور با  غارت بورگوس ، لئون ، پامپلونا ، بارسلونا و سانتیاگو دکامپوستلا  پیش از مرگش سبب وحشت مسیحیان بود .

در دوره بین مرگ المنصور در 1002  و 1035 میلادی آندلس شاهد جنگ های داخلی فراوانی بود که به ظهور قلمروهای موسوم به ( طایفه ) انجامید . این قلمروهای کوچک تحت فرمان حکام شهرها بودند .

دوره طایفه شاهد تضعیف مسلمانان شبه جزیره و ناتوانی آنان در برابر مسیحیان شمال بود . اوج این  ناتوانی در تسخیر تولدو توسط آلفونسوی ششم در سال 1085 ظاهر شد . حاکمان طایفه ای در هراس از محاصره شدن توسط مسیحیان ناامیدانه از  یوسف بن تاشفین ، رییس قبیله بربر و رهبر جنبش مرابطون کمک خواستند .


 مرابطون

مرابطون یک گروه شبه نظامی مسلمان بودند که مورها و بربرهای  آفریقایی بخش عمده شان را تشکیل می دادند . مرابطون بر خلاف حکام پیشین آندلس رواداری مذهبی چندانی نسبت به مسیحیان و یهودیان نشان نمی دادند . ارتش های مرابطون چندین بار ( سال های 1086 ، 1088 و 1093 )  وارد شبه جزیره شدند . آلفونسو در سال 1086 و در نبرد ساگراجاس ( سرقسطه ) از موحدون شکست خورد . هدف نهایی مرابطون یکپارچه کردن قلمروهای طایفه ای بود . اقدامات مرابطون پیشروی مسیحیان به سوی جنوب را متوقف کرد . تنها شکست عمده آن ها در والنسیا در سال 1094 و به دلیل اقدامات ال سید بود .

در همین دوره ناوار تحت رهبری سانچوی چهارم از کاستیل تحت فرمان سانچوی دوم شکست خورد وو با از دست دادن ریوخا  به تحت الحمایه آراگون تبدیل شد . سانچو رامیرز  پادشاه آراگون پس از مرگ سانچوی چهارم عنوان شاه آراگون و ناوار را به خود داد . رامیرز با کسب مشروعیت در میان دولت های همسایه حملات به جنوب را آغاز کرد  و با فتح هوئسکا در 1096 دژی به نام کاستلار بنا کرد که تنها 25 کیلومتر از زاراگوزا ( سرقسطه ) فاصله داشت .

کاتالونیا تحت فشار حاکمان طایفه ای زاراگوزا و و لریدا قرار داشت و بارسلونا درگیر یک جنگ داخلی شده بود . اما در دهه 1080 وضع آرام تر شد و بارسلونا برتری خود بر کنت نشین های دیگر را بازیافت .

 موحدون

پس از یک دوره مختصر پراکندگی دوباره قلمروهای اسلامی ( دوران دوم طایفه ای ) موحدون که قدرت نوظهور شمال آفریقا بودند بخش اعظم اندلس را تحت فرمان خویش درآوردند . اما شکست فاجعه بار موحدون در نبرد لاس ناواس دتولوسا  ( 1212 ) توسط ائتلاف مسیحیان سبب شد بخش اعظم آندلس طی دهه های بعدی به دست مسیحیان بیفتند . در سال 1252 پادشاهی گرانادا تنها دولت مسلمان باقیمانده در شبه جزیره بود .


 میزان گسترش رکونکویستا در قلمرو موحدون تا سال 1157

 جنگ گرانادا و پایان حکمرانی مسلمانان در شبه جزیره ایبری

فردیناند و ایزابلا  رکونکویستا را با اعلان جنگ به پادشاهی گرانادا در سال 1482  و تسلیم شدن آن در 2 ژانویه 1492 تکمیل کردند . جمعیت مورهای باقی مانده در کاستیل حدود نیم میلیون نفر برآورد می شد . تا سال 1492  از این تعداد 100 هزار تن جان باختند ، 200 هزار تن مهاجرت کردند و 200 هزار تن باقی ماندند . بسیاری از نخبگان مسلمان  از جمله محمد دوازدهم امیر سابق گرانادا که مسیحیان قلمرو کوهستانی آلپوخاراس را به او بخشیده بودند زندگی تحت فرمان مسیحیان را غیرقابل تحمل یافتند و به تلمسان در شمال افریقا مهاجرت کردند .


 تسلیم شدن گرانادا ، اثر فرانسیسکو پرادیا اورتیز