پنجشنبه 24 اردیبهشت 1394 08:46 ق.ظ نظرات ()

رکونکویستا؛ قسمت اول

رکونکویستا؛قسمت دوم


رکونکویستا؛قسمت سوم

رکونکویستا؛قسمت چهارم


رکونکویستا؛قسمت پنجم


رکونکویستا؛قسمت ششم


تغییر مذهب و تبعیدها

طی دوره حکومت مسلمین ، مسیحیان و یهودیان مجاز بودند با پرداخت جزیه مذهب خود را حفظ کنند . نپرداختن جزیه مجازات زندان را به همراه داشت .

حاکمان جدید مسیحی مالیات های سنگینی بر غیرمسیحیان تحمیل کردند و در پیمان گرانادا  ( 1491 ) تنها حقوق مورهای ساکن در قلمرو سابق امارت گرانادا را به رسمیت شناختند . در جولای 1492 همه یهودیان ایبری ، حدود 200 هزار نفر ، اجبارا تبعید شدند . سال بعد فرمان الهامبرا که توسط اسقف هرناندو دتالاورا  صادر شده بود پیمان گرانادا را ملغی شده اعلام کرد و مسلمانان را وادار کرد یا به مسیحیت بگروند یا مهاجرت کنند . ملکه ایزبلای اول در سال 1502 اعلام کرد مذهب کاتولیک در پادشاهی کاستیل تنها مذهب قانونی است . پادشاه شارل پنجم نیز در سال 1526 همین قانون را در آراگون اعلام داشت ، اقدامی که شورش مورهای آراگون را در پی داشت . بسایری از مسئولان محلی از فرصت فراهم شده برای ثروت اندوزی استفاده کردند .

 

تفتیش عقاید اسپانیایی

بیشتر نوادگان مسلمانان ایبری که  طی دوره اول تفتیش عقاید اسپانیایی و پرتغالی گرویدن به مسیحیت را بر تبعید شدن ترجیح داده بودند ( موریسکوها ) بعدها و پس از تنش های شدید اجتماعی از اسپانیا اخراج شدند . تبعیدهای اجباری در شرق اسپانیا ( والنسیا و آراگون ) شدت بیشتری داشت . مسیحیان این منطقه خصومت بیشتری با آنان داشتند و موریسکوها را که نیروی کار ارزانی بودند رقیب اقتصادی خود تلقی می کردند . تبعیض هایی که بر موریسکوها روا داشته می شد سبب شورش آنان در سال 1568 شد و در سال 1609 موریسکوها به طور کامل از کاستیل و آراگون اخراج شدند .

آنچه وضع را پیچیده تر می کرد موریسکوهایی ( مسلمانان و یهودیان سابق ) بودند که با مسیحیان اجداد یکسان داشتند   ( خصوصا در میان اشراف ) . سوءظن در وفادارای این افراد و تلاش اشراف برای پنهان کردن این اصل و نسب مایه نگرانی حکومت اسپانیا بود . دادگاه تفتیش عقاید کسانی را که به صورت پنهانی عبادات اسلامی یا یهودی انجام می دادند محکوم به اعدام ، تبعید یا زندان می کرد . بقیه نیز بعدها به طور کامل اخراج شدند .

 

طبقه بندهی ها و پیامدهای بعدی

پیش روی ها و عقب نشینی های دو طرف طبقه های اجتماعی فراوانی ایجاد کرد :

مولادی ها  مسیحیانی بودند که پس از فتوحات اسلامی مسلمان می شدند .

مزرب ها مسیحیان ساکن قلمرو اسلامی بودند .  بعضی از این مسیحیان که بعدها به شمال مهاجرت کردند  با خود آشپزی ، شیوه های کشاورزی و پوشاک مورها را به همراه آوردند  اما همچنان مسیحی کاتولیک بودند .

ماروناها  یهودیانی بودند که به اختیار خود یا به اجبار کاتولیک شده بودند . برخی از آن ها به صورت سری عبادات یهودی خود را انجام می دادند . همه یهودیان اسپانیا در سال 1492 و یهودیان پرتغال در سال 1497 اخراج شدند . یهودیان مسیحی شده هم بعدها قربانی تفتیش عقاید شدند .

مودخارها  مسلمانان ساکن قلمروهای مسیحی بودند .

موریسکوها مسلمانانی بودند که کاتولیک شدند . بیشتر آن ها به صورت پنهانی مسلمان مانده بودند . موریسکوها از هنرمندان موفق و ماهر آراگونی تا کشاورزان فقیر کاستیلی را شامل می شدند . فرمان الهامبرا همه جمعیت موریسکو را ملزم به کاتولیک شدن یا تبعید کرد و اگر نه همه ، بیشینه موریسکوها اخراج شدند .

 

میراث

نمایش های  واقعی ، افسانه ای  و تخیلی از رکونکویستا  موضوع اصلی بخش اعظم ادبیات گالیسیایی – پرتغالی ، اسپانیایی و کاتالانی در قرون وسطا هستند . ( کانتار دژستا ) نمونه ای از این آثار است .

نسب شناسی اشراف زادگان مسلمان و مسیحی نزدیکی اجداد مشترک آن ها را نشان می دهد . برای مثال منصور بن ابی عامر که دوره او اوج قدرت مسلمانان در ایبری بود با آبدا ، دختر  سانچو گراچس دوم ناواری ازدواج کرد و از او صاحب پسری به نام عبدالرحمان شد . عبدالرحمان مشهور به سانچلو شد .

سانچلو ( عبدالرحمان ) پس از مرگ پدرش  به قدرت اصلی در میان مسلمین ایبری بدل شد . صد سال بعد آلفونسوی ششم کاستیلی که از بزرگترین شاهان اسپانیایی قرون وسطا بود پسرش از زیده ، شاهزاده خانم مسلمان سویلی را  جانشین خود تعیین کرد .

رکونکویستا جنگی بود که دوره های طولانی آرامش ، اقدامات عمل گرایانه و بیش از هفت قرن درگیری داخلی میان مسیحیان و مسلمانان را هم در بر داشت  . هویت مذهبی مردم مناطق مختلف در این دوره شاهد تغییر بود .

 

بازآفرینی رکونکویستا در اسپانیای دوره مدرن

امروزه  در فستیوال های  تحت نام ( مورها و مسیحیان ) در شکل های مختلف کاستیلی ، پرتغالی و کاتالانی درگیری های نمایشی و رژه های رنگارنگی با لباس های عجیب و غریب به همراه آتش بازی برپا می شود . این فستیوال ها به خصوص در شهرهای مرکزی و جنوبی مثل والنسیا ، آلکوی ، اونتین ینت و وینا  برپا می شود .


 فستیوال ( مسیحیان و مورها ) در بسیاری از شهرهای اسپانیا جشن گرفته می شود و یادآور رکونکویستاست

تاریخ های مهم

 

711 : حمله ارتش های عرب -  بربر خلافت اموی به ایبری مسیحی آغاز می شود

717 : سپاهیان اموی از راه پیرنه به قلمرو ویزیگوت ها در گل قدم می گذارند

719 : اوج گسترش قلمرو اموی در ایبری ، تقریبا همه ایبری و  بخشی از پیرنه شامل ناربون در کنترل خلافت است

718 یا 722 :  نبرد کووادونگا در شمال غرب شبه جزیره ، تاسیس امیرنشین مسیحی آستوریا

733 : پادگان بربر گالیسیا بیرون رانده می شود

742 : پادگان های بربر در شمال رودخانه دورو  به شورش بربرها می پیوندند و مواضع خود را ترک می کنند

759 : پپن کوتاه آخرین مواضع  مسلمانان در فرانسه امروزی را فتح می کند

801 : کارولنژی ها  تحت فرمان لویی پیوس بارسلونا را فتح و لیدا را غارت می کنند  و در این بخش از اسپانیا حکومت فرانکی ایجاد می کنند

809 : کارولنژی ها از فتح و نگه داشتن تاراگونا و تورتوسا عاجز می مانند و به مرزهای پیشین خود در ابرو باز می گردند .

868 : فتح پورتو به دست مسیحیان ، زمینه ساز برپا شدن کنت نشین پورتوکاله ( پرتغال آینده )

871 : تصرف کویمبرا به وسیله آستوریا ،کنت نشین کویمبرا بنیان نهاده می شود

914 : مسلمانان برای مدت کوتاهی بارسلونا را باز پس می گیرند

1085 : فتح تاثیر گذار تولدو به دست نیروهای مسیحی  . بیش از نیمی از ایبری به دست مسیحیان افتاده است .

1097 : جنگ اول صلیبی  :  تا این زمان بیش از دو سوم خاک شبه جزیره تحت تسلط قلمروهای مسیحی است

1118 : نیروهای ناواری – آراگونی شهرهای مسلمان تودلا و زاراگوزا را می گیرند

1147 : محاصره لیسبون ، دومین جهاد صلیبی پرتغالی ها ، مرابطون شکست می خورند

1195 : نبرد آلارکوس سبب یکپارچه شدن قلمروهای مسلمان ایبری به دست موحدون می شود

1212 : نبرد کلیدی لاس ناواس دتولوسا  ، شروع زوال مستمر  قدرت مسلمانان ایبری

1236 : کادیز  و پایتخت پیشین خلافت ، کوردوبا  ، به دست سپاهیان کاستیل می افتند

1249 :  آلفونسوی سوم ، شاه پرتغال ، فارو را می گیرد و رکونکویستای پرتغال پایان می یابد

1249 : امارت گرانادا تنها قدرت مسلمان باقی مانده در شبه جزیره است

قرون 14 و 15 میلادی : نیروهای سلسله مسلمان مرینی کنترل برخی شهرهای ساحل جنوبی را به دست می آورند اما به زودی بیرون رانده می شوند . تنها چند شهر محاصره شده در گرانادا در دست مورها باقی مانده است

1492 : با امضای پیمان گرانادا  ، شهر گرانادا تسلیم می شود . پایان رکونکویستا

 
 

منبع :  http://en.wikipedia.org/wiki/Reconquista

ترجمه و تلخیص : شاهو صالح