پنجشنبه 29 بهمن 1394 07:29 ق.ظ نظرات ()


اغلب، علاقمندانی که به مطالعه ی جنگ 8 ساله ی ایران و عراق می پردازند از این امر گله دارند که منابع کافی درباره ی این رویداد ،که شاید بتوان آن را بزرگترین رویداد تاریخی صدسال گذشته ی ایران دانست، وجود ندارد و یا منابع موجود به اندازه ی کافی بی طرف نیستند. حقیقت ،اما، این است که هم سپاه و هم ارتش در حد توان خود کتابها و اسناد زیادی را درباره ی جنگ منتشر کرده اند که هم بی طرفانه هستند و هم با شرح و بسط کافی. متاسفانه این کتابها ،و اطلاعات منتشر شده در آنها، به فضای مجازی راه پیدا نکرده اند و چون دسترسی به این گونه کتابها کمتر میسر می شود امکان مطالعه ی این گونه کتابها و تحلیلها از بسیاری از هموطنان عزیز گرفته شده است.

در این باره باید به ویژه از مرکز اسناد دفاع مقدس سپاه تشکر کرد که هر از چندی قسمتی از اسناد مربوط به جنگ را از آرشیوهایشان استخراج کرده و به صورت کتاب منتشر می کنند. علاوه بر اینها، مرکز اسناد چندی است که دست به ترجمه انتشار کتابها و تحلیلهایی از دنیای غرب درباره ی جنگ ایران  و عراق کرده است. این گونه تحلیلها تقریبا بدون سانسور بوده و اگر مترجم اعتراضی به محتوای آنها داشته است اعتراض خود را در پاورقی آورده است. پس دوستانی که به دنبال تحلیلهایی متفاوت درباره ی جنگ ایران و عراق هستند می توانند از این گونه منابع استفاده کنند. کتابی که امروز قصد معرفی آن را داریم یکی از این منابع است.

کتاب طولانی ترین جنگ ،با عنوان فرعی "رویارویی نظامی ایران و عراق"، کتابی است نسبت مفید و مختصر درباره ی جنگ ایران و عراق. نویسنده ی این کتاب بوده دیلیپ هیرو و زحمت ترجمه ی کتاب توسط آقایان علیرضا فرشچی، رضافرید زاده، سعید کافی کشیده شده است.

کتاب طولانی ترین جنگ سعی کرده با نگاهی کوتاه به پیشینه ی رقابت بین ایران و عراق و تشدید این رقابت پس از پیروزی انقلاب 57 تحلیل خود را درباره جنگ بین دو همسایه عمق کافی ببخشد. رویکرد نویسنده در این کتاب بیشتر بر علل سیاسی است و بیشتر از اینکه بر عملیاتهای نظامی، آمار تلفات و کشته ها و جابجا شدن جبهه ها تمرکز کند بر رقابتها و دسته بندی های داخلی هر دو کشور، سیاستهای خارجی ایران و عراق و تأثیر آنها بر منطقه و جهان، روشهای مدیریتی هر دو کشور در زمینه های نظامی و کشورداری و اموری مانند اینها پرداخته است. فصلهای اصلی کتاب عبارتند از:

  1. ریشه های اختلاف
  2. ایران در محاصره
  3. قدرتهای بیگانه
  4. عراق در آتش جنگ
  5. تاثیرات جنگ بر کشورهای خارجی
  6. جنگ نفتکشها و جنگ شهرها
  7. پیامدهای بین المللی
  8. عملیات فاو
  9. گسترش جنگ در سطح بین المللی
  10. پایان جنگ
  11. نتیجه گیری

همانطور که از عنوان فصلها برمی آید، نویسنده تمرکز خود را نه بر جزئیات جبهه ها بلکه بر تأثیرات کلی اتفاقاتی که حاصل عملیات نظامی دو طرف بوده است قرار داده است.

کتاب طولانی ترین جنگ در سال 1390 و توسط نشر مرز و بوم منتشر شده است. خواندن این کتاب را به علاقمندان تاریخ جنگ توصیه می کنم.