یکشنبه 29 اردیبهشت 1392 05:30 ب.ظ نظرات ()

ماشین رمزنگار صورتی که آمریکایی ها از سفارتخانه ی ژاپن در برلین به غنیمت گرفتند

مقدمه

نیروی دریایی ژاپن برای توسعه ماشینهای رمزنگار خود تا زمان جنگ با نیروی زمینی این کشور مشارکتی نداشت. نیروی دریایی فکر می کرد که دستگاه "رمزنگار صورتی" به اندازه کافی ایمن است و کسی نمی تواند رمز آن را بشکند. از همین روی نیروی دریایی در فکر جانشین کردن یا بهبود عملکرد آن نبود. ظاهرا این تصمیم توسط ریاضی دانی به نام "تیجی تاکاگی" توصیه شده بود که دارای تجربه ای در امور رمزنگاری نبود. وزارت امور خارجه ژاپن ماشینهای رمز نگار صورتی و قرمز مورد نیازش را از نیروی دریایی این کشور تهیه می کرد. در ژاپن کسی نبود که به ضعفهای این دو ماشین توجه نشان دهد.

درست کمی قبل از پایان جنگ، نیروی زمینی به نیروی دریایی درباره امنیت رمزهای ماشین رمزنگارصورتی اخطار داد اما نیروی دریایی توجهی به این اخطار نکرد. نیروی زمینی ژاپن ماشینهای رمزنگار خود را بر اساس انیگمای آلمانها ساخته بودند. نیروی زمینی گمان می کرد که این دستگاه ها امنیت کمتری نسبت به دستگاه صورتی نیروی دریایی دارند.

رمزنگار قرمز

در سال 1922 و در طی مذاکرات دریایی واشنگتن رمزهای دیپلماتیک هیئت ژاپنی توسط دستگاه "بلک چامبر" آمریکایی ها شکسته شد. فاش شدن این مسئله سبب شد تا فشار زیادی برای بهبود عملکرد دستگاه های رمز نگار به ژاپن وارد شود. در همان دوران نیروی دریایی این کشور در فکر توسعه اولین ماشین رمزنگار خود برای کنفرانس دریایی لندن بود. سروان "ریسابورو ایتو" از واحد رمز ستاد کل نیروی دریایی این پروژه را هدایت می کرد. در سال 1928 سر طراح این نیرو "کازو تانابه" به همراه فرمانده "جنچیرو کاکیموتو" نمونه اولیه ماشین "رمزنگار قرمز" را تکمیل کردند.

رمزنگار قرمز از اصول بکار رفته در دستگاه "رمزنگار کریها" استفاده می کرد. این دستگاه در طی مذاکرات دریایی لندن در سال 1930 توسط هیئت دیپلماتیک ژاپن و نیروی دریایی این کشور بکارگرفته شد.

نمونه نهایی رمزنگار قرمز نهایتا در سال 1931 تکمیل شد. رمزنگار قرمز توسط وزارت امور خارجه ژاپن نیز بکارگرفته شد و می توانست حروف لاتین را به رمز درآورده ارسال کند.

رمزنگار قرمز غیرقابل اعتماد بود مگر اینکه کلیدهای گردان آن هر روز نظافت می شدند. این دستگاه حروف صدا دار و بی صدا را به صورت جداگانه رمز می کرد،شاید به دلیل کاهش هزینه ارسال، و همین نکته نقطه ضعف اصلی آن بود. نیروی دریایی ژاپن از نمونه رمزنگار قرمز که حروف ژاپنی را به رمز درمی آورد استفاده می کرد.

رمزنگار صورتی

در سال 1937 ژاپنی ها نسل بعدی دستگاه رمزنگار خود را با نام "97- شیکی اینجیکی" تکمیل کردند. همین دستگاه به وزارت امورخارجه ژاپن هم تحویل شد و از سوی آمریکایی ها "رمزنگارصورتی" نام گرفت. در رمزنگار صورتی از کلیدهای پله ای به جای کلیدهای گردان استفاده شد.

آشکار بود که رمزنگار صورتی از رمزنگار قرمز امنیت بیشتری دارد اما نیروی دریایی نمی دانست که کدهای رمزنگار قرمز قبلا شکسته شده اند. رمزنگار صورتی نقطه ضعف اساسی رمزنگار قرمز را به ارث برده بود. البته بر خلاف قرمز که حروف صدا دار را همیشه به صورتی یکسان به رمز در می آورد در رمزنگار صورتی هر نه روز یکبار علامت رمز این حروف عوض می شد. به همین دلیل رمزشکنهای آمریکایی قادر بودند ابتدا این حروف صدادار را در متن پیامهای رمز ژاپنی ها تشخیص داده و رمزگشایی کنند.

نقطه ضعف

نمونه شبیه سازی شده صورتی توسط متخصصان رمزشکن آمریکایی

به صورت عملی این دستگاه دارای یک صفحه کلید لاتین بود که پس از تایپ هر حرف آن را به صورت رمزگذاری شده به خروجی می فرستاد. در سال 1940 رمز این دستگاه توسط گروهی از متخصصین رمز نیروی زمینی آمریکا ، به رهبری "ویلیام فریدمان"، شکسته شد. ساخت دستگاهی برای شبیه ساز عملکرد رمزنگار صورتی بر اساس طرح "لری کلارک" انجام شد. نحوه کار این دستگاه بیشتر توسط ستوان "فرانسیس راون" توضیح داده شد. راون کشف کرد که ژاپنی ها هر ماه را به سه دوره ده روزی تقسیم کرده اند و در هر دوره از کلید اولین روز به همراه تغییرات قابل پیشبینی استفاده می کنند. اطلاعاتی که از شکستن رمز این دستگاه ها به دست می آمد توسط دولت آمریکا با نام رمز "ماژیک" شناخته می شد.

ژاپنی ها حتی زمانی که توسط آلمانها مطلع شدند که دستگاه رمزنگارشان غیر ایمن است اعتقاد داشتند که رمزنگار صورتی غیرقابل شکست است. در آوریل 1941، "هانس تامسون" ،یک دیپلمات آلمانی که در سفارت این کشور در واشنگتن کار می کرد، پیامی برای وزیر امور خارکه آلمان فرستاد و در طی آن اعلام کرده بود که یک منبع اطلاعاتی قابل اعتماد به وی گفته است که آمریکایی ها رمز دستگاه رمزنگار صورتی را شکسته اند. این منبع ظاهرا "کونستانتین اومانسکی" ،سفیر شوروی سابق در آمریکا، بود. این پیام به ژاپنی ها تحویل داده شد اما استفاده از رمزنگار صورتی ادامه پیداکرد. آمریکایی ها قسمت هایی از یک دستگاه رمزنگار صورتی را پس از سقوط آلمان در سفارت این کشور در برلین کشف کردند و فهمیدند که ژاپنی ها از همان روشی که آمریکایی ها برای ساخت شبیه ساز صورتی استفاده کرده اند در رمزنگاری بهره گرفته اند. کلیدهای پله ای که در این ماشین بکاررفته بود یک عنصر استاندارد در مراکز تلفن آن زمان بود. ظاهرا، در زمان پایان جنگ ژاپنی ها تمام رمزنگارهای صورتی خود را در تمام سفارتخانه هایشان در کشورهای دیگر از بین برده اند.

رمز دستگاه رمزنگار صورتی اولین بار در ژوئن 1938 شکسته شد اما رمزشکنهای آمریکایی و بریتانیایی توانستند قبل از حمله غافلگیرکننده ژاپن به پرل هاربر بعضی از پیامهای ژاپنی ها را رمزگشایی کنند.

دیگر عوامل

سفارتخانه ژاپن در آلمان در طی جنگ به صورت مدام از طرح های جنگی آلمان مطلع می شد. آنها این اطلاعات را توسط رمزنگار صورتی به توکیو ارسال می کردند. مثلا اطلاعاتی درباره دیوار آتلانتیک بدین وسیله به ژاپن ارسال شد. توانایی متفقین در خواندن و رمزگشایی این پیامها منبع اطلاعاتی مهمی درباره اقدامات دفاعی رایش بود.