منوی اصلی
جنگها و تاریخ
  • پنجشنبه 11 مهر 1392 10:07 ب.ظ نظرات ()


    مدل: توپ هجومی سنگین

    ساخت: آلمان نازی



    جنگهای شهری و خیابانی از خون بارترین جنگهای تاریخ هستند که باید خانه به خانه و خیابان به خیابان پاکسازی شوند، تعداد بی شماری ساختمان که می توان با تدابیر ساده آنها را تبدیل به سنگر و نقاط دفاعی نمود.  نبرد در شهر استالینگراد در سال 1942 درسهای زیادی به آلمانها آموخت، در آنجا آلمانها نیاز به وسیله ای که بتواند در مدت کوتاهی و با آتش سنگین خود این سنگرها و ساختمانها را نابود کرده و راه را برای پیشروی نیروهای پیاده هموارتر کند، احساس کردند. این نیاز باعث شد تا مهندسان و طراحان آلمانی دست به طراحی خودروی زرهی پشتیانی سنگین اشتورم تایگر زنند.

    اشتورم تایگر خودروی زرهی با ظاهری عجیب بود که بر پایه شاسی تانک تایگر1 ساخته شده بود و در سال 1944 برای نخستین بار در میادین نبرد دیده شد تا آتش سنگین پشتیبانی برای نیروهای پیاده در نبردهای شهری را فراهم کند.  تا پایان جنگ تنها تعداد اندکی از آن تولید شد که در نبردهای شورش شهر وارشو ، نبرد بولگه، نبرد رایشسوالد به ایفای نقش پرداختند.


    طرح توسعه
    آخرین ویرایش: پنجشنبه 11 مهر 1392 10:34 ب.ظ
    ارسال دیدگاه
  • دوشنبه 13 خرداد 1392 09:47 ب.ظ نظرات ()
    Image
    دو دستگاه شرمن آمریکایی با یک دستگاه پانتر آلمانی در خیابانهای شهر Cologne درگیر شده اند. پس از هدف قرار گرفتن شرمن سمت راستی خدمه ی شرمن سمت چپی برای کمک به همرزمانشان ( و شاید هم از ترس جانشان) از تانک خود بیرون پریده اند.
    آخرین ویرایش: - -
    ارسال دیدگاه
  • دوشنبه 10 مهر 1391 11:09 ق.ظ نظرات ()


    رضاکیانی موحد

    پیش زمینه

    قرارداد ورسای ،که به جنگ جهانی اول پایان داد، آلمان را از داشتن هر گونه تانک،زیردریایی یا هواپیمای جنگی محروم ساخته بود. قرار بود تا کشورهای برنده جنگ ناظرانی در آلمان مستقر کنند تا بر اجرای دقیق مفاد قرارداد ورسای نظارت کنند و هرگونه سرپیچی آلمان را از این قرارداد گزارش دهند.

    در ابتدا آلمان نمی خواست که قراداد ورسای را زیرپا بگذارد. اما پس از اینکه سربازان فرانسوی و بلژیکی منطقه روهر را به عنوان غرامت جنگی خود اشغال کردند ورق برگشت. آلمان از داشتن ستاد کل هم محروم شده بود اما ژنرال های کهنه کار ارتش تصمیم گرفتند تا در جمع های خصوصی خود به بررسی جنگ گذشته بپردازند و راهکاری برای تجدید سلاح مجدد آلمان پیداکنند. آنها در اولین گام تصمیم گرفتند یک دانشکده جنگ سری در برلین تأسیس کنند تا نیروی انسانی مورد نیاز برای ارتش آینده آلمان را در آنجا پرورش دهند.

    از طرف دیگر چون آلمان نمی توانست در درون کشور خود نیروی زرهی داشته باشد تصمیم گرفت که این نیرو را در خارج از کشور خود پرورش دهد تا در هنگام نیاز بتواند به سرعت یک نیروی زرهی پرقدرت را وارد میدان کند. آلمان در طی جنگ تنها یک مدل تانک ساخته بود که از نظر فنی نتوانسته بود به موفقیتی نائل شود. کارخانجات آلمان نیاز داشتند تا با مطالعه پیشرفت دیگر کشورها مطالعه مسائل فنی مربوط به طراحی تانک را از صفر آغاز کنند.

    از دیدگاه تاکتیکی نیز پس از پایان جنگ جهانی اول تفکرات مخالفی درباره نحوه استفاده از این سلاح جدید در حال جدال با یکدیگر بودند. مکاتب سنتی نظامی تأکید داشتند که تانکها باید پابه پای نیروی پیاده نظام در عملیات شرکت کنند و به پیاده نظام در شکستن خطوط دفاعی دشمن کمک کنند. این نقشی بود که از ابتدا برعهده تانک گذاشته شده بود و همین تاکتیک در طی جنگ جهانی اول از سوی متفقین اعمال می شد. اما با پایان جنگ نظریاتی مخالف با این نظرات سنتی نیز بوجودآمد. در فرانسه مارشال دوگل و در بریتانیا لیدل هارت بر این اعتقاد بودند که باید رسته تانک به عنوان یک رسته مستقل وارد کارزار شود و بدون نیاز به پشتیبانی پیاده نظام به صورتی عمیق در عمق خاک دشمن نفوذ کرده و ضربات استراتژیکی بر پیکر دشمن وارد کند. چون آلمانها در طی جنگ جهانی اول استفاده اندکی از تانک کرده بودند (عمدتا توسط تانکهایی که از دشمنانشان به غنیمت گرفته بودند) نیاز داشتند تا این تفکرات مخالف هم را به صورت عملی بررسی کنند تا راهکارهای مناسب را برای جنگهای زرهی آینده انتخاب کنند.

    به هرحال، آلمان رابطه خود را با شوروی (سابق) در سال 1922 و با امضای قرارداد راپالوعادی کرد. در آن زمان هر دو کشور از جامعه جهانی رانده شده بودند و همین مسئله هر دو کشور را به هم نزدیک تر می کرد. روسها به تخصص فنی آلمانها نیاز داشتند و آلمانها به پوششی که روسها به فعالیتهای غیرمجاز نظامی آنها می دادند.

    در سال 1924 ،به عنوان اولین گام، آلمان در مسکو یک دفتر نمایندگی افتتاح کرد. روسها تصمیم داشتند تا تکنولوژی ساخت هواپیماهای جنگی، زیردریایی و ... را از آلمانها دریافت کنند. قرار شد تا روسها در عوض تسهیلاتی که در اختیار ارتش آلمان قرار می دهند تعدادی از متخصصان اسلحه سازی و افسران ارتش سرخ به آلمان فرستاده شده و در آنجا دوره ببینند.

    نهایتا در دسامبر 1926 آلمان و شوروی (سابق) قراردادی را امضا کردند که بر اساس آن آلمان یک آموزشگاه زرهی در داخل سرزمین روسیه تأسیس می کرد. این آموزشگاه در سال 1929 در نزدیکی شهر غازان تأسیس شد و در حدود 30 تن از فرماندهان مشهور بعدی تانک ورماخت از دل آن بیرون آمدند.

    در کنار آموزشگاه زرهی کاما، یک آموزشگاه خلبانی در لایپتسک و یک آموزشگاه جنگهای شیمیایی نیز در شوروی سابق تأسیس شد تا پرسنل مورد نیاز ارتش آلمان را آموزش دهد. در عوض این تسهیلات، آلمان به روسها قول داد تا پیشرفتهای فنی را که در این تأسیسات به دست می آورد با روسها به اشتراک بگذارد و به روسها اجازه دهد تا در کنار آلمانها مانورهای تاکتیکی را انجام دهند.

    آموزشگاه

    پس از بازشدن آموزشگاه زرهی کاما، این آموزشگاه در حدود یک دوجین از افسران آلمانی را در خود جای داد و آنها به مدت 2 سال تحت تعلیم قرارگرفتند. این آموزشگاه دارای سه دستگاه تانک سنگین 26 تنی با موتور بی.ام.و و مسلح به توپ 75 میلیمتری و 6 دستگاه تانک سبک 12 تنی مسلح به توپ 37 میلیتری و چند دستگاه تانک سبک انگلیسی بود. تانکهای ساخت انگلیس توسط روسها در اختیار آموزشگاه کاما قرار گرفته بود.

    علاوه بر افسران ارتش، این آموزشگاه به بعضی از شرکتهای آلمانی مانند شرکت کروپ، دایملر و راینمتال نیز در جهت طراحی تانکهای جدید خدمات می داد. طراحانی که در این آموزشگاه کار می کردند بعدها توانستند تانکهای پانزر-1 و پانزر-2 را طراحی کنند.

    بسیاری از افسرانی که در آموزشگاه کاما دروه دیدند بعدتر به عنوان فرماندهان عالی رتبه زرهی ورماخت درآمدند. از میان آنها می توان از ارنست ولچهیم، ورنر فون بلومبرگ، والتر مدل، ویلهلم ریتر فون توما را نام برد. گودریان ،که پیشتازترین فرد در ارتش آلمان در زمینه زرهی بود و تمامی مقالات و کتابهایی که دراین باره منتشر شده بود مطالعه کرده بود در آموزشگاه کاما نقش مدرس داشت و توانست تجربه دست اولی درباره جنگهای زرهی کسب کند. درحالیکه در آموزشگاه کاما افسران آلمانی اجازه نداشتند تا یونیفرم ارتش این کشور را به تن کنند از لباس غیرنظامی یا گاه یونیفورم ارتش سرخ استفاده می کردند.

    خاتمه کار

     در اوایل دهه 30، وضعیت سیاسی آلمان و شوروی(سابق) تغییر کرد. شوروی در حال نزدیک شدن به دنیای غرب بود در حالی که آلمان سعی می کرد به فرانسه نزدیک شود.

    در دسامبر 1932، آلمان در کنفرانس ژنو شرکت کرد و احساس کرد که دیگر نیازی به یک آموزشگاه سری زرهی ندارد. با افزایش قدرت حزب نازی در آلمان در ژانویه 1933، فاصله بین آلمان نیازی و شوروی کمونیست بیشتر و بیشتر شد تا جاییکه آموزشگاه زرهی کاما در سال 1933 برچیده شد. هیتلر کمونسیم را بزرگترین دشمن خود به حساب می آورد و حاضر به هیچ گونه همکاری با روسها نبود. به هرحال، این پایان کار تجدید سلاح آلمان نبود و هیتلر پس از اندکی برنامه تجدید سلاح آلمان را به صورت علنی ادامه داد.

    آخرین ویرایش: شنبه 11 شهریور 1391 06:11 ب.ظ
    ارسال دیدگاه
  • شنبه 3 تیر 1391 04:33 ق.ظ نظرات ()

    بی تی آر-دی

    بی تی آر-دی یک نفربرزرهی چندمنظوره بود که طرح آن مستقیما از بی ام دی-1 گرفته شد. این نفربرزرهی هوابرد در سال 1974 به خدمت ارتش سرخ درآمد. بی تی آر-دی اولین بار در افغانستان دیده شد و توسط ناتو با نام بی ام دی-ام1979 شناخته می شد.

    بی ام دی-1 فضای خیلی محدودی برای سربازان داشت و هدف اصلی از طراحی بی تی آر-دی حل این مشکل بود. با حذف برجک اصلی، بی تی آر-دی می تواند 12 سرباز مسلح را حمل کند که بازهم برای ورود و خروج به نفربر باید از دریچه های سقفی استفاده کنند. بدنه بی تی آر-دی کشیده تر از بی ام دی-1 طراحی شده و یک چرخ به شنی آن اضافه شد. تعدادی پنجره در بدنه نفربر تعبیه شده است که سربازان می توانند از درون آنها به سوی دشمن شلیک کنند. زره این نفربر از آلومینیوم جوشکاری ساخته شده بود تا وزن آن کم شود ولی این امر سبب شد تا حفاظت از دست برود و سرنشینان داخل آن تنها در برابر آتش سلاح های دستی کوچک در امان بودند.

    تنها سلاح بی تی آر-دی عبارت است از 2 قبضه مسلسل سبک که در سینه نفربر نصب شده اند و توسط سربازان داخل آن شلیک می شوند. بعدها نمونه های گوناگونی از این نفربر ساخته شد که یکی از آنها به برجک نیز مجهز شد و سلاح های گوناگونی بر روی آن نصب گردید.

    بی تی آر-دی

    بی تی آر-دی ،مانند دیگر خودروهای بررسی شده در این مقاله، یک خودرو کاملا آبی-خاکی است و در ضمن می توان آن را در هرگونه هواپیمای باری متوسط سوار کرد.

    بی تی آر-دی ،خود، پایه ای برای ساخت ادوات زرهی دیگری چون زرهپوش دیده بان توپخانه، توپ 120 میلیمتری خودکششی (معروف به 2اس9نونا)، زرهپوش فرماندهی، توپ ضدهوایی خودکششی،خودروی پرتاب پهپاد،آمبولانس زرهی، فرستنده-گیرنده ماهواره ای و زرهپوش تعمیراتی قرارگرفت. هنوز هم در حدود 500 دستگاه بی تی آر-دی در  واحدهای چترباز ارتش روسیه خدمت می کنند.

    ضدهوایی خودکششی بر روی بدنه بی تی آر-دی

    توپ خودکششی نونا در موزه سنت پیترزبورگ. ارتفاع زرهپوش به وسیله تنظیم سیستم تعلیق کم شده است.

     

    بی تی آر-دی

     

    سال ورود به خدمت

    1974

    سال بازنشستگی

    هنوز در خدمت است

    طول بدون لوله توپ(متر)

    6.74

    عرض(متر)

    2.94

    ارتفاع(متر)

    1.67

    حداکثر وزن عملیاتی(تن)

    8.5

    خدمه(نفر)

    1

    سرباز(نفر)

    12

    دوربین دید در شب

    ندارد

    جنس زره

    آلومینیوم

    حداکثر زره(میلیمتر)

    15

    زره اضافی

    ندارد

    حفاظت ش.م.ه

    دارد

    زره واکنشی-انفجاری

    ندارد

    نارنجک دودزا

    دارد

    تولید دود با پیشرانه

    دارد

    پیشرانه

    6 سیلندر دیزل

    حجم موتور(لیتر)

    16

    جعبه دنده

    دستی- 5دنده جلو1دنده عقب

    توان(اسب بخار)

    240

    سرعت در جاده(کیلومتر/ساعت)

    62

    سرعت خارج از جاده(کیلومتر/ساعت)

    35

    سرعت در آب(کیلومتر/ساعت)

    10

    بردعملیاتی(کیلومتر)

    500

    بالارفتن از شیب(درصد)

    60

    حرکت بر روی شیب از پهلو(درصد)

    30

    بالارفتن از مانع(متر)

    0.7

    عبور از خندق(متر)

    2

    سلاح اولیه

    2قبضه مسلسل7.62 میلیمتری

    مهمات سلاح اولیه

    4000گلوله

    سلاح ثانویه

    ندارد

    مهمات سلاح ثانویه

    -

    موشک انداز ضدتانک

    ندارد

    موشک انداز پدافندهوایی

    ندارد

    کشورهای به خدمت گیرنده

    اوکراین،ازبکستان،بلاروس، مولداوی،روسیه

     

     

    آخرین ویرایش: یکشنبه 28 خرداد 1391 06:06 ق.ظ
    ارسال دیدگاه
  • چهارشنبه 31 خرداد 1391 04:32 ق.ظ نظرات ()

    بی ام دی-4

    زرهپوش بی ام دی-4 در سال 2004 معرفی شد و در سال 2005 به خدمت واحدهای هوابرد روسیه درآمد. این زرهپوش از بدنه بی ام دی-3 استفاده کرده بود اما قدرت آتش آن به صورت معناداری بهبود یافته بود تا جاییکه در بعضی موارد می توان آن را مانند یک تانک بکارگرفت. کیفیت بی ام دی-4 به اندازه ای خوب بود که درحالیکه تولید آن با نرخی اندک ادامه داشت بعضی از بی ام دی-3 ها به استانداردهای بی ام دی-4 ارتقا یافتند.

    بی ام دی-4 از 1 قبضه توپ 100 میلیمتری به همراه یک قبضه توپ 30میلیمتری هم محور استفاده می کند. توپ اصلی توان شلیک موشکهای ضدتانک هدایت لیزری را دارد. این موشکها 5500 متر برد دارند و می توانند بر علیه هواگردهای کم سرعت نیز بکارروند. گلوله های این توپ 7000 متر برد دارند و گلوله گذاری آنها به صورت خودکار انجام می شود. نرخ آتش این توپ 10-15 گلوله در دقیقه است.

    برجک بی ام دی-4 به همراه توپهای 100 میلیمتری و 30 میلیمتری

    مانند زرهپوشهای پیشین، یک قبضه موشک انداز ضدتانک بر سقف زرهپوش قرارگرفته است. 2 قبضه مسلسل و یک نارنجک انداز خودکار ،مانند بی ام دی-3، تسلیحات این زرهپوش را تکمیل می کنند. از نظر قدرت آتش بی ام دی-4 قدرتمندترین زرهپوش جهان در کلاس خود می باشد.

    بی ام دی-4 در حال شلیک توپ 100 میلیمتری

    بی ام دی-4 توانایی های هوابرد و آبی-خاکی بی ام دی-3 را حفظ کرده و می تواند در حالت شناوری نیز تمامی سلاح هایش را شلیک کند. تعداد اندکی از این زرهپوش ها به سیستم هدایت آتش جدیدی مجهز شده اند و با نام بی ام دی-4ام  به خدمت ارتش روسیه درآمده اند.

    آماده سازی ام بی دی-4 پس از فرود.

    سیستم هدایت آتش یکپارچه با دستگاه نشانه روی روز/شب، تلویزیون پانوراما برای فرمانده، کامپیوتر دیجیتال بخشی از تجهیزات بی ام دی-4 را تشکیل می دهند که برای  فرمانده آن توانایی شلیک به اهداف خارج از خط دید را به ارمغان می آورند.

    درحال حاضر واحدهای هوابرد روسیه 30 دستگاه بی ام دی-4 در اختیار دارند و احتمالا تفنگداران دریایی نیز به این زرهپوشها مجهز خواهند شد.

     

    بی ام دی-4

     

    سال ورود به خدمت

    2005

    سال بازنشستگی

    هنوز در خدمت است

    طول بدون لوله توپ(متر)

    6.1

    عرض(متر)

    3.11

    ارتفاع(متر)

    2.45

    حداکثر وزن عملیاتی(تن)

    13.6

    خدمه(نفر)

    3

    سرباز(نفر)

    5

    دوربین دید در شب

    دارد

    جنس زره

    بدنه آلومینیومی- برجک فولادی

    حداکثر زره(میلیمتر)

    -

    زره اضافی

    ندارد

    حفاظت ش.م.ه

    دارد

    زره واکنشی-انفجاری

    ندارد

    نارنجک دودزا

    دارد

    تولید دود با پیشرانه

    دارد

    پیشرانه

    6 سیلندر دیزل

    حجم موتور(لیتر)

    ؟

    جعبه دنده

    ؟

    توان(اسب بخار)

    450

    سرعت در جاده(کیلومتر/ساعت)

    70

    سرعت خارج از جاده(کیلومتر/ساعت)

    45

    سرعت در آب(کیلومتر/ساعت)

    10

    بردعملیاتی(کیلومتر)

    500

    بالارفتن از شیب(درصد)

    60

    حرکت بر روی شیب از پهلو(درصد)

    30

    بالارفتن از مانع(متر)

    0.8

    عبور از خندق(متر)

    1.6

    سلاح اولیه

    1قبضه توپ 100میلمتری؛1قبضه توپ 30 میلمتری اتوماتیک

    مهمات سلاح اولیه

    34گلوله؛350گلوله

    سلاح ثانویه

    1قبضه مسلسل7.62 میلیمتری؛1قبضه مسلسل5.45میلیمتری؛1قبضه نارنجک انداز 40میلیمتری

    مهمات سلاح ثانویه

    4000گلوله؛500  نارنجک

    موشک انداز ضدتانک

    موشک انداز ضدتانک؛4موشک آتی-5

    موشک انداز پدافندهوایی

    دارد

    کشورهای به خدمت گیرنده

    روسیه


    آخرین ویرایش: یکشنبه 28 خرداد 1391 06:06 ق.ظ
    ارسال دیدگاه
  • دوشنبه 22 خرداد 1391 06:45 ب.ظ نظرات ()


    عملیات سه راه آبادان

    تاریخ: 19 آذر ماه 1359.

    محل:  شرق آبادان.

    نتیجه: پیروزی عراق.

     

    متخاصمین

    جمهوری اسلامی ایران

    عراق

    فرماندهان

    ؟

    ؟

    استعداد رزمی

    5 گروهان از سپاه و بسیج و کمیته

    2 گروهان از ارتش

    ؟

    تلفات

    25 شهید

    58 اسیر و مفقود الاثر

     

    ؟ کشته

    2 تانک و یک خودرو

     

     

    پس از شکست نیروی زمینی در رسیدن به اهدافش در جبهه غرب سوسنگرد در عملیات نصر مرکز ثقل عملیات از شمال خوزستان به جنوب این استان منتقل شد. عملیات توکل برای شکستن حصر آبادان طراحی شده بود اما قبل ازپرداختن به آن بد نیست نیم نگاهی به آخرین عملیات ارتش برای شکستن حصر آبادان بپردازیم.

    پس از تثبیت شدن محاصره آبادان از سوی عراق تلاشهای ایران برای شکستن محاصره در یک سلسله عملیات مداوم صورت گرفت. اولین حلقه از این زنجیر عملیات سه راهی آبادان و آخرین آنها عملیات ثامن الائمه بود که منجر به شکستن کامل حلقه محاصره آبادان شد.

    عملیات سه راهی آبادان در ساعت 2 بامداد روز 19/9/1359 از منطقه سه راهی آبادان و در سه محور به سمت شرق و شمال شرقی آغازشد. جناح راست پس از حرکت به میدان مین برخورد کرده و متوقف شد اما دو ستون دیگر قبل از حرکت زیر آتش سلاح های سنگین دشمن قرار گرفتند وزمین گیر شدند. همزمان با آتشباری عراق یک دسته از نیروهای ستون راست خط دشمن را شکافت و با کشتن تعدادی از نیروهای دشمن خود به شهادت رسیدند.

     

    عملیات توکل

    تاریخ: 20 دی ماه 1359(10 ژانویه 1981).

    محل: شمال و شرق آبادان.

    نتیجه: پیروزی عراق.

     

    متخاصمین

    جمهوری اسلامی ایران

    عراق

    فرماندهان

    تیمسار ظهیر نژاد

    آیت الله خامنه ای نماینده رهبری در شواری عالی دفاع

    سرهنگ حسینی فرمانده عملیات نیروی زمینی

     

     

    استعداد رزمی

    در حدود 8000 نفر

    تیپ 37 زرهی شیراز

    تیپ 2 پیاده از لشکر 77 پیاده

    گردان 144 پیاده از لشکر 21 پیاده

    گردان 246 تانک از لشکر 77 پیاده

    گردان 201 ژاندارمری

    نیروهای سپاه آبادان، نیروهای مردمی

    در حدود 15000 نفر

    تیپ 26 زرهی از لشکر 5 مکانیزه

    تیپ 15 زرهی از لشکر 5 مکانیزه

    تیپ 12 زرهی از لشکر 3 زرهی

    تیپ 49 پیاده از لشکر 11 پیاده

     

    تلفات

    شهید و مفقود الاثر 370

    مجروح 300

    تانک 24 دستگاه

    نفربر 7 دستگاه

    خودرو1 دستگاه

    موشک انداز تاو 1 دستگاه

     

     

    پس از عملیات سه راهی آبادان ستاد فرماندهی عملیات اروند ،که از 27 مهر 1359، در ماهشهر تشکیل شده بود، طرح دیگری را برای شکستن حلقه محاصره آبادان آماده کرد. به منظور عقب راندن نیروهای دشمن از شرق کارون، شکستن محاصره آبادان، آزادسازی خرمشهر و ترمیم خط مرزی، طرح عملیاتی توکل تهیه شد و در دستور کار قرارگرفت.

    طرح مانور

    عملیات توکل در چهار مرحله برنامه ریزی شده بود. در مرحله اول جاده آبادان ماهشهر، در مرحله دوم جاده آبادان اهواز و شرق کارون آزاد می شدند. قرار بود تا در مرحله سوم نیروهای عملیاتی با عبور از پلهای کارون تا نوار مرزی حرکت کرده و خرمشهر را محاصره کنند  و در صورت امکان به سمت بصره پیشروی کنند. با وجود این طرح بلند پروازانه برای چنین طرح عظیمی نیروهای اندکی اختصاص داده شده بود نیروهای عملیاتی ایران در عملیات توکل عبارت بودند از یک تیپ و یک گردان زرهی، یک تیپ و دو گردان پیاده، یک گردان از ژاندارمری و گروه هایی از نیروهای مردمی و سپاه. خط دفاعی عراق از 2 تیپ زرهی، یک تیپ مکانیزه و یک تیپ پیاده تشکیل شده بود.

     

    محور اصلی تک خودی حمله زرهی از کیلومتر 10 جاده آبادان-ماهشهر به سمت آبادان بود. همزمان با این تک باید نیروهای مستقر در آبادان از سه راهی آبادان بر روی جاده آبادان-ماهشهر به سمت شرق پیشروی می کردند تا با نیروهای زرهی تک اصلی الحاق کنند. یک محور عملیاتی دیگر حرکت نیروهای پیاده از سه راهی آبادان بر روی جاده آبادان- اهواز بود. محور عملیاتی دیگر یک تک زرهی از سمت سلمانیه به سمت پلهای کارون بود تا با قطع کردن عقبه نیروهای عراقی راه عقب نشینی آنها را ببندد و مدافعین عراقی را در تله بیاندازد.

    آغاز عملیات

    عملیات توکل در ساعات اولیه بامداد 20/10/59 آغاز شد. در محور اصلی تیپ 37 زرهی شیراز قبل از رسیدن به خط پدافندی دشمن در اثر آتش ضدزره دشمن از حرکت بازماند. تک گردان 246 زرهی لشکر 77 پیاده از سمت سلمانیه نیز از حجم آتش دشمن بر روی تیپ 37 کم نکرد و در نهایت این تیپ زرهی زمین گیر شد. در محورهای سه راهی آبادان نیروهای مختلط ارتش، سپاه و بسیج تحت فرماندهی تیپ 2 لشکر 77 پیاده توانستند خط دشمن را بشکنند اما چون نتوانستند با تیپ 37 زرهی الحاق کنند به دشمن جناح دادند و پاتک عراق آنها را وادار به عقب نشینی کرد.

    پس از نبرد

    عملیات توکل آخرین تلاش زرهی ایران در طی جنگ ایران وعراق بود. تقریبا تمامی اشکالاتی را که به عملیات نصر می توان وارد دانست در مورد عملیات توکل نیز صادق هستند. عدم توجه به شناسایی مواضع دشمن، استفاده از نیروهای زرهی اندک، زمین نامناسب برای مانور زرهی، عدم مقابله با آتش ضدزرهی دشمن، نبود پشتیبانی هوایی کافی و ناهماهنگی بین نیروی های ارتش و سپاه سبب شد تا این عملیات نیز با شکست مواجه شود.

    البته طرح ریزی مانور با دقت خوبی انجام شده بود و همین طرح مانور با اندکی تغییرات در عملیات ثامن الائمه دوباره بکارگرفته شد و با موفقیت توانست به حصر آبادان پایان دهد. البته موفقیت در عملیات ثامن الائمه با نیرویی به مراتب بیشتر و هماهنگی کامل بین ارتش و سپاه پاسداران بوجود آمد.

    اما بزرگترین تأثیری که شکست در این دو عملیات (نصر و توکل) در ذهن فرماندهان نظامی وقت (سپاه و ارتش) گذاشتند این بود که تک زرهی به تنهایی برای شکستن خطوط دفاعی دشمن کافی نیست. همین ذهنیت سبب شد تا اندیشه جنگ زرهی از روی میز نقشه کشی ارتش برداشته شود و زرهی تبدیل به توپخانه پشتیبانی پیاده نظام شد. استفاده از زرهی در نقش فرعی توپخانه متحرک و عدم استفاده از توانایی های بالقوه تک زرهی بعدها هزینه زیادی بر نیروهای نظامی ایران تحمیل کردند. در موارد زیادی که خطوط اول دشمن توسط تک پیاده نظام شکسته می شد و فرصتی برای رخنه عمیق زرهی در پشت جبهه دشمن بوجود می آمد چون اصولا اعتقادی به تک زرهی در فرماندهان نبود از این فرصتها استفاده ای نمی شد و این گونه فرصت سوزیها حتی پیروزی های اولیه در طی نبرد را هم به باد می دادند. بزرگترین نمونه این فرصتها پیروزی اولیه تک ایران در طی عملیات رمضان بود. در طی مرحله اول عملیات رمضان قرارگاه فتح توانست تا از زیر مثلثی های عراق رد شده و خود را تا نهر کتائب برساند. اگر یک نیروی ذخیره زرهی در اختیار این قرارگاه بود می توانست از رخنه ای که بین کانال ماهی و مثلثی ها بوجود آمده بود استفاده کند و عقبه دشمن را مورد حمله قرار دهد. هرچه که بود، عملیات توکل میخی بود بر تابوت جنگ زرهی در طی 8 سال جنگ ایران و عراق.

    آخرین ویرایش: شنبه 20 خرداد 1391 06:59 ب.ظ
    ارسال دیدگاه
تعداد صفحات : 13 ... 3 4 5 6 7 8 9 ...