جنگها و تاریخ

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

جنگ مدیا

← آمار وب سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :


Think,Befor We Act

/ساعتی در خود نگر تا كیستی/ از كجائی وز چه جائی چیستی/ در جهان بهر چه عمری زیستی/ جمع هستی را بزن بر نیستی

اولین شکار سام؛قسمت سوم


اولین شکار سام؛قسمت اول

اولین شکار سام؛قسمت دوم

یک جایزه ی چشمگیر

 


عکس گروهی از خلبانهای تایوانی یو-2. نفر دوم از سمت راست تری لی/لین بود که هواپیمایش در روز 7 ژوئن 1964 توسط یوئه ژنهوا مورد اصابت قرار گرفت و کشته شد. این چهارمین و آخرین شکار ژنهوا بود. نفر سوم از سمت چپ تام وانگ/هوانگ در روز 8 سپتامبر 1967 مورد اصابت قرارگرفت و کشته شد. این هواپیما آخرین یو-2 ساقط شده در آسمان چین بود. غیرنظامیان سفید پوست مربیان آمریکایی آنها هستند.

ساقط کردن یو-2ها بیشتر از آنکه به عنوان پیروزی ارتش خلق چین بر امپریالیستها تلقی شود به عنوان نشانه ی توانایی چین در دفاع از مام میهن معرفی شد[i]. به همین دلیل سقوط یو-2ها بیشتر به نمایش عمومی گذاشته می شد تا آنها که افتخار شکارکردن آنها را داشته اند. در روز 6 ژوئن 1964 گردان دوم موشکی به  نشان افتخار "گردان قهرمان" دست یافت و در روز 23 جولای 1964 نشان افتخار اعضای گردان توسط شخص مائو به آنها اهداشد. فرمانده یوئه ژنهوا به خاطر نقش آفرینی در پیروزی های گردان به درجه ی سرهنگ تمامی رسید[ii] که بالاترین درجه در میان افسران ارتش خلق چین به عنوان یک فرمانده ی گردان بود. هر چند که افزایش آمار شکار یو-2 ها به عنوان تبلیغات چینی ها استفاده می شد اما (همان طور که در بالا ذکر شد) به سقوط آر.بی-57 در روز هفتم اکتبر 1959 تنها اشاره ی کوتاهی شد. یک ربع قرن بعد رسما آشکار شد که چه اتفاقی افتاده است برای آن هواپیما افتاده است هرچند که در خارج از چین تنها چند نفر به این رویداد توجه کردند. در حقیقت، هنگامی که برای اولین بار موشکهای سام تحویل چینی ها داده شد آنها با روسها توافق کردند که اگر یک هواپیما خارجی توسط آنها شکار شد هر دو طرف باید از انتشار جزئیات درباره ی نحوه ی ساقط شدن هواپیما ،به ویژه استفاده از موشکهای زمین به هوا، خودداری کنند. در ابتدا بر فاش شدن توانایی های این سلاح جدید (در آن زمان) حساسیت وجود داشت اما پس از سقوط چند فروند یو-2 بر فراز شوروی [سابق]، کوبا و چین این حساسیت از بین رفت. با این حال چه کسی می تواند بگوید که حفاظت از اسرار نظامی ،به ویژه در کشورهای کمونیستی، بر پایه ی منطق است؟ ویکتور سلوسار نگران از اتمام مأموریتش در چین به شوروی [سابق] بازگشت و در نیروی دفاع هوایی این کشور خدمت کرد و تا درجه ی سرلشکری ارتقا یافت. او پس از بازنشستگی در بلوروس ساکن شد. پس از فروپاشی شوروی [سابق] سلوسار به عنوان یک مهمان بلندمرتبه به سفارت چین در مینسک دعوت شد و از او به خاطر تلاشهایش در چند دهه قبل قدردانی صورت گرفت.

 

یوئه ژنهوا، سمت چپ، در حال دست دادن با مائو تسه تونگ

اختتامیه

با ادامه ی بکارگیری یو-2 ها، برنامه ی بهسازی آنها با نصب یک دستگاه جنگ الکترونیک جدید با توانایی ایجاد اختلال راداری به صورت فعال ادامه یافت. اما بازهم این دستگاه ها نتوانستند از سقوط 2 فروند یو-2 دیگر جلوگیری کنند. در روز 10 ژانویه 1965 یک فروند یو-2 (به شماره ی بدنه ی 358) بر فراز مغولستان داخلی توسط شلیک موشکهای گردان اول موشکی ارتش خلق چین ساقط شد. خلبان یو-2 ،چانگ لی-یی نجات یافت و به همراه یه چانگ دی در روز 10 نوامبر 1982 آزاد شد. آخرین شکار یو-2 بر فراز چین در روز 8 سپتامبر 1967 [iii]صورت گرفت. در این روز یو-2 به شماره بدنه 373 (به خلبانی هوانگ چانگ-بئی) بر فراز استان ژجیانگ توسط گردان چهاردهم موشکی[iv] مورد هدف قرار گرفت. متاسفانه این سانحه برای خلبان یو-2 کشنده بود.

اندکی بعد پروازهای جاسوسی در عمق خاک چین کنارگذاشته شد. چند سال بعد دوره ی جدیدی از روابط چین و آمریکا توسط بازدید رسمی نیکسون از پکن آغازشد. این بازدید نه به معنای پایان کامل فعالیتهای هوایی در جنگ سرد بود و نه به معنای بیکار شدن خدمه ی موشکهای سام چینی اما این داستان، داستان دیگری است...

 

پکن 1956؛ نمایش لاشه ی هر چهار فروند یو-2 ساقط شده بر فراز چین تا آن تاریخ. 3 فروند از آنها توسط واحد یوئه شینهوا شکار شدند.



[i] - این امربا توجه به مداخلات [قبلی] کشورهای غرب و ژاپن در چین ،که زخم عمیقی در ناخودآگاه جمعی ملت چین باقی گذاشته است و تنها با مشاهده ی توانایی دفاع چین در برابر مداخلات خارجی درمان می شود، قابل درک است.

[ii] - ژنهوا برای اینکه تبدیل به یک "تکخال" در زمینه ی موشکهای زمین به هوا شود تنها یک شکار کم داشت. تا زمان شدت گرفتن جنگ ویتنام و جنگ های اعراب و اسرائیل بی برو برگرد او خبره ترین متخصص موشکهای سام در برابر هواپیماهای واقعی بود. او در ضمن اولین کسی بود که در شرایط جنگی از موشکهای سام استفاده کرده بود. همین دلیل به تنهایی کافی است تا او را در کتابهای مرجع جنگهای هوایی جای دهند. دست کم او 4 فروند هواپیمای جاسوسی در ارتفاع بالا را شکار کرد که این رکورد توسط هیچ کس دیگری تکرار نشده است.

[iii] - تاریخ نهم سپتامبر نیز در بعضی منابع ذکر شده است.

[iv] - توسط موشکهای سام-2 بهسازی شده توسط چین معروف به اچ.کیو-2

اولین شکار سام؛قسمت اول

با همکاری کریستوف دابرووسکی

مترجم رضاکیانی موحد


در حالیکه این راز که اولین شکار موشکهای ضدهوایی سام در آسمان چین در روز هفتم اکتبر 1959 اتفاق افتاد بر همگان آشکار است جزئیات این حادثه همچنان در هاله ای از ابهام قرار داد.  بدین علت ارزشمند است که نوری بر وقایعی که بیش از نیم قرن پیش اتفاق افتادند تابیده شود.

در جستجوی غار اژدها

از زمانی که نیروهای کومینگ تانگ ،پس از شکست از کمونیستها در جنگهای داخلی چین، به تایوان فرارکردند توانایی رصدکردن تغییرات در خاک اصلی چین توسط سرویسهای اطلاعاتی غربی ،به ویژه آمریکا، به صورت موثری کاهش یافت. هنوز اما، به دلیل اهمیت و قدرت چین[i] و رابطه ی نزدیک آن کشور (در آن زمان) با شوروی سابق، برای غرب اهمیت داشت که با چشمان باز در تعقیب رویدادهای داخلی آن کشور باشند. با درنظر گرفتن شرایط، استفاده از هواپیماهای جاسوسی بهترین و در بعضی مواقع تنها راه برای جمع آوری اطلاعات بود. تعجب برانگیز نیست که آسمان چین بارها و بارها توسط گستره ی وسیعی از مهمانهای ناخوانده (از اسپیت فایرهای نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا تا آر.بی-57 های تایوانی ساخت آمریکا) در نوردیده شد. این آخری، بر اساس برنامه ی "دیاموند لیل" (که توسط سازمان سیا) تهیه شده بود در اختیار تایوانی ها قرارگرفته بود. در سال 1958 تعدادی از خلبانهای تایوانی پرواز با آر.بی-57 را فراگرفتند تا 3 فروند[ii] از این هواپیماها را ،که به تایوان تحویل داده شده بودند، را به پرواز درآوردند. از ابتدای سال 1959 به بعد آنها پروازهای تجسسی را در عمق خاک چین شروع کردند. از آنجایی که آنها در ارتفاع بالایی پرواز می کردند ،دست کم 20000 متر، از دسترس جنگنده ها و توپخانه ی ضدهوایی آن روز چین کمونیست به دور بودند. اما این برتری دائمی نبود و سرخها در حال یافتن پاسخی برای این چالش بودند.


یک فروند آر.بی-57 دی تایوانی به شماره سریال 33981

عمو "سام" به چین می رود

آشکار بود که تجاوز تایوانی ها قابل اغماض نیست اما چین ابزار لازم برای رویارویی با آنها را اختیار نداشت. به همین دلیل هیئت حاکمه ی چین دست کمک به سوی روسها درازکرد. روسها به سرعت پاسخ گفتند و در اواخر 1958 و اوایل 1959 تحویل موشکهای زمین به هوای سام-2 به چینی ها را آغازکردند. در مجموع 5 آتشبار سام و یک مجموعه ی آموزشی به چینی ها تحویل داده شد. به علاوه، 62 تیر موشک وی-750 و وی-750وی[iii] به علاوه ی تعدادی تجهیزات فنی نیز به آنها داده شد. سرهنگ ویکتور سلوسار (فرمانده ی مستشارهای روسی شامل سرهنگ دوم آلکساندر پیکو و سرهنگ دوم یوری گالخین) وظیفه داشت تا چینی ها را با نحوه ی کارکرد سلاح های جدید آشنا کند. آنها بلافاصله مشغول به کار شدند. بنا به گزارش روسها چینی ها اشتیاق زیادی به یادگیری داشتند و به زودی در کارشان ماهر شدند. در نتیجه، در میانه ی ماه ژوئن 1959 اولین شلیک آزمایشی در صحرای گوبی به موفقیت انجام شد. قبل از اینکه چینی ها راضی شوند که موشکها را در شرایط واقعی بکار بگیرند دو ماه تمرین مداوم دیگر صورت گرفت، اما باید درنظر داشت که آنها ناچار بودند تا با طیف وسیعی از مشکلات دست و پنجه نرم کنند.

در نهایت، در روز بیستم سپتامبر 1959 واحد موشکی ارتش خلق چین اظهار آمادگی کرد. در همان زمان تاخت و تازهای آر.بی-57 بر فراز پکن ادامه یافت. چند آتشبار در دسترس در نزدیکی پایتخت مستقر شدند تا مسیرهای پروازی هواپیماهای جاسوسی تایوان را پوشش دهند. به منظور غافلگیری بیشتر وانمود شد تا پرسنل در حال اعزام به یک مانور دیگر هستند تا پوششی برای جابجایی واحدها فراهم شود. باید توجه کرد که سامها تماما توسط چینی ها و بدون کمک روسها راه اندازی می شدند. البته چینی ها کاملا به حال خودشان واگذاشته نشده بودند و سرهنگ سلوسار به عنوان مستشار در کنار آنها باقی مانده بود. این یک انتخاب هوشمندانه بود نه تنها به خاطر اینکه وی نقش مربی چینی ها را برعهده داشت، بلکه بدین دلیل که می توانست گزارشهای دست اولی از جریان رویدادها تهیه کند. به هرحال، نمایش توسط چینی ها کارگردانی می شود و اگرچه نظرات سلوسار نقشی حیاتی داشتند اما در نهایت توصیه محسوب می شدند نه دستور.


موشک اندازهای سام-2 چینی در یک عکس تبلیغاتی. یک سایت عملیاتی موشکهایش را در آرایش دایره ای و در زمینی وسیع سازمان می دهد و اگر مانند این عکس فضای کافی وجود نداشته باشد ممکن است که شلیک یک موشک به دیگر موشک اندازها آسیب برساند.

اولین شکار

چینی ها تشنه ی این بودند که توانایی های رزمی خود را عملا ثابت کنند، اما به مدت 2 هفته هیچ اتفاقی نیافتاد. بین روزها اول تا چهارم اکتبر یک دوره ی تنش به خاطر دهمین سالگرد تأسیس چین کمونیست در پیش رو بود. چینی ها فکر می کردند که تایوانی ها در این روزها قصد دارند تا پروازهای تحریک آمیزی را انجام دهند اما هیچ مهمان ناخوانده ای از آن سوی تنگه ی فرمز سرنرسید. سپس، در صبح پنجم اکتبر یک هواپیمای تایوانی بر فراز استان فوجیان وارد حریم هوایی چین شد. رادارهای چینی مسیر آن را پی گرفتند که به سوی ناکین می رفت، به جنگنده ها آماده باش داده شد اما ارتفاع پرواز زیاد هواپیما آنها را از مقابله بازمی داشت. در همین حال هواپیمای متجاوز از رود یانگسی عبور کرد و به 500 کیلومتری پکن رسید. به نظر می رسید که این بار بخت با سام ها همراه شده اما ناگهان هواپیمای تایوانی به سوی شانگهای چرخید و هرگز وارد برد موشکهای سام نشد. نه تنها چینی ها ناامید شدند بلکه بیشتر از این سوءظن به هراس افتادند که نکند راز موشکهای سام به بیرون درزکرده باشد. به هرحال، پس از تعمق در موضوع آنها تصمیم گرفتند که حرکتی انجام ندهند و منتظر یک فرصت دیگر بمانند. رویدادهای بعدی نشان دادند که این تصمیم به جا بوده است.

دو روز بعد ،در یک رویداد مشابه، اپراتورهای رادار چینی یک هواپیمای متجاوز در ارتفاع بالا را کشف کردند. به دلیل اهمیت آشکار رویدادها مقابله با هواپیمای متجاوز هماهنگی با اعضای ستاد کل ارتش خلق چین ،درحالیکه سرهنگ سلوسار به عنوان مستشار در کنارشان بود، لازم بود. باو وجود این که ثابت شده بود که جنگنده ها نمی توانند یک آر.بی-57 را رهگیری کنند به آنها دستور داده شد تا آن را تعقیب کنند شاید که هواپیمای جاسوی به دلیل اشکالات فنی یا دلایل دیگر ارتفاع خود را کم کند. در این زمان هواپیمای متجاوز (یک فروند آر.بی-57 به شماره ی 5643 به خلبانی ستوان یینگ چین وونگ) مسیر خود را به سمت پکن ادامه داد ولی این بار از مسیر خود بازنگشت. به زودی آشکار شد که هواپیمای تایوانی به محدوده ی برد سامها خواهد رسید و به همین دلیل به رهگیرها دستور داده شد تا بازگردند و آسمان را برای موشکها خالی کنند.

آر.بی-57 در مسیری بود که به منطقه ی گردان دوم موشکی تحت فرمان "یوئه ژنهوا" وارد می شد. هنگامی که فاصله به زیر 200 کیلومتر رسید دستور انهدام هواپیمای متجاوز صادرشد. رادارهای گردان دوم هدف را از فاصله ی 115 کیلومتری در اختیار گرفتند و هنگامی که هدف به فاصله ی 41 کیلومتری رسید یوئه ژنهوا فرمان شلیک 3 تیر موشک را صادرکرد. اولین موشک در ساعت 12:04 بعد از ظهر شلیک شد. در حدود 40 ثانیه بعد هدف به فاصله ی 30 کیلومتری موشک اندازها رسیده بود. شکی وجود نداشت که هدف مورد اصابت قرارگرفته چرا که به سرعت از ارتفاع آن کاسته شد. هنگامی که ارتفاع هواپیمای تایوانی به زیر 5000 متر رسید از صفحه ی رادار محو شد و چینی ها به این نتیجه رسیدند که سقوط کرده است. سقوط هواپیمای متجاوز به مقامات بالاتر اعلام شد و به زودی آنها به همراه سرهنگ سولسار با یک هلیکوپتر خود را به منطقه رساندند. باقیمانده ی هواپیمای ساقط شده به سرعت در شعاع 5-6 کیلومتری کشف شد. با وجود اینکه هواپیما از وسط به دو نیم شده بود امکان داشت که با دقت نوع آن را تشخیص داد. بیش از 2471 سوراخ در اثر ترکشها در بدنه ی آر.بی-57 دیده می شود. متاسفانه این رویداد برای خلبان تایوانی کشنده بود.

رازی که به خوبی حفظ شد

ستوان وونگ باید هنگامی که مورد اصابت قرارگرفته کشته شده باشد چرا که پیامی درباره ی بلایی که بر سرش آمد[iv] ارسال نکرد. به همین دلیل تایوانی ها چیزی درباره ی اتفاقی که برای هواپیمایشان روی داده بود نمی دانستند. هیچ خبری از چین درباره ی به پایین کشیدن یک هواپیما به خارج درز نکرده بود و انتظار می رفت که اگر چنین اتفاقی روی دهد سرخها از آن برای مقاصد تبلیغاتی استفاده کنند. به علاوه، تایوانی ها نیازی نمی دیدند که در وحله ی اول به شکار شدن هواپیمایشان فکر کرده باشند. فرض بر این گذاشته بود که آر.بی-57 در اثر یک اختلال در خاک اصلی چین سقوط کرده است. تنها یک اطلاعیه ی رسمی توسط دولت تایوان در این باره صادر شد. این همان چیزی بود که کمونیستها منتظر آن بودند. در پاسخ، آنها نیز یک بیانه رسمی صادرکردند که اظهار می داشت هواپیمای تایوانی سقوط کرده است و برای طرف دیگر آشکار کردند که با حقایق فاصله دارند. نکته ی اصلی که فاش نشد این بود که این هواپیمای تایوانی در حقیقت ساقط شده است. با تکیه بر این رازداری توانایی های واقعی سام ها برای غرب ،تا زمانی که گری پاورز به روشی که علاقه ای به تجربه ی آن نداشت با آنها برخورد کرد، ناشناخته ماند.

ادامه دارد


اولین شکار سام؛قسمت دوم

اولین شکار سام؛قسمت سوم



[i] - در این نوشتار هرجا که از "چین" نام می بریم منظورمان جمهوری خلق چین و هرجا که از "تایوان" نام می بریم منظور جمهوری چین است.

[ii] - بعضی منابع تعداد این هواپیماها را 2 فروند ذکر کرده اند.

[iii] - در آن زمان موشکهای سام-1 و سام-2 در شوروی سابق عملیاتی شده بودند اما تنها برای دفاع از مناطق مهمی چون مسکو، لنینگراد و چند نقطه ی دیگر بکار می رفتند. به علاوه، روسها خودشان در مقابله با پروازهای جاسوسی هواپیماهای غربی در ارتفاع بالا مشکل داشتند. این که در آن شرایط 5 آتشبار سام به چینی ها تحویل داده شد آشکارا نشان دهنده ی اهمیت اوضاع چین برای روسها می باشد.

[iv] - قرار بود که خلبانها در طی پرواز سکوت رادیویی خود را حفظ کنند هرچند که فاجعه ای اینچنین دلیل کافی برای شکستن سکوت رادیویی بود.

.

 

اسمارت-155

رضاکیانی موحد

اسمارت 155 یک نوع گلوله ی توپ باهوش ساخت آلمان است که برای شلیک غیرمستقیم در برابر تجهیزات زرهی طراحی شده است. این گلوله دارای دو بچه بمب باهوش است که پس از رسیدن به بالای سر هدف جدا شده و به اهداف خود حمله می کنند. در صورت عدم اصابت بچه بمب ها به هدف هر کدام از آنها دارای چاشنی زمانی هستند که پس از مدتی به صورت خودکار سبب انفجار آن می گردند.

گلوله ی 155 میلیمتری اسمارت توسط کارخانه ی جی.آی.و. اس ام.بی.اچ طراحی شده است. سرمایه ی این شرکت به شرکتهای راین متال و دیهل بی.جی.تی دینفز تعلق دارد.

این گلوله برای اولین بار در سال 2000 در توپخانه ی ارتش آلمان بکارگرفته شد و اکنون در توپخانه ی کشورهای سوئیس، یونان، استرالیا و بریتانیا بکاربرده می شود.

طراحی

 

 


طرح شماتیک درون گلوله ی اسمارت

اسمارت 155 یک نوع گلوله  با کالیبر استاندارد ناتو می باشد که می توان آن را با انواع توپهای خودکششی ساخت غرب ،ازجمله هویتزر ام.109 و پانزرهابتز-2000، شلیک کرد. وزن این گلوله به 47 کیلوگرم می رسد و دارای دو بچه بمب مجهز به حسگر می باشد. بچه بمبها دارای سرجنگی با قدرت نفوذ بالا هستند و می توان آنها را برعلیه انواع ادوات زرهی بکارگرفت.

پس از رسیدن گلوله با بالای سر هدف بچه بمبها از آن رها می شوند و توسط یک چتر کوچک سرعت آنها گرفته می شوند. در حین پایین آمدن بچه بمبها می چرخند و با استفاده از حسگرهای مادون قرمز و راداری که در درون آنها تعبیه شده است اطراف خود را پویش می کنند. این حسگرها بدون توجه به شرایط آب و هوایی می توانند اطلاعات اهداف موجود در منطقه ی نبرد را جمع آوری کرده و پردازش کنند.

بکارگیری

 

مراحل شلیک اسمارت تا رسیدن به هدف

گلوله های هوشمند اسمارت از زمان شلیک شدن تا رسیدن به هدف 6 مرحله را طی می کنند:

1.     شلیک .

2.     طی کردن یک مسیر سهمی شکل با حداکثر برد 27.5 کیلومتر.

3.     در میانه ی مسیر پرواز یک فیوز زمانی یک خرج انفجاری کوچک را در دماغه ی گلوله منفجر می کند که سبب جدا شدن بچه بمب ها از بدنه ی گلوله می شود.

4.     بدنه و دماغه ی گلوله جدا می شوند.

5.     چترهای هر کدام از بچه بمب ها باز می شود و بچه بمبها شروع به چرخش و پویش محیط اطرافشان می کنند.

6.     هنگامی که یکی از بچه بمبها هدفی را در زیر خود یافت خرج آن منفجر می شود و به صورت یک پرتابه ی داغ از بالا به هداف اصابت می کند. سرعت بالای این پرتابه و حرارت آن سبب نفوذ در زره و کشته یا زخمی شدن خدمه ی هدف می شود.

سیستمهای مشابه

امروزه نیروی زمینی ایالات متحده آمریکا به صورتی گسترده از گلوله های هدایت لیزری کوپرهد اسفتاده می کند. به غیر از آن آمریکایی ها گلوله های ام.898 سادارم را نیز طراحی کرده اند اما آن را به دلیل طرح گلوله های هدایت شونده ی اکسکالیبور کنار گذاشتند.

شرکت بی.آ.ئی سیستمز هم گلوله های بونوس-155 را طراحی کرده است که شباهت زیادی با اسمارت-155 آلمانها دارد. بونوس-155 به جای چتر از بالچه استفاده می کند.

آلمانها امیدوارند که بتوانند این گلوله ها را به کشورهای آمریکا، امارات عربی متحده، پرو و هندوستان صادرکنند.

منتشر شده در ماهنامه جنگ افزار شماره 106 مهر 1392

 
  • تعداد صفحات :10
  • 1  
  • 2  
  • 3  
  • 4  
  • 5  
  • 6  
  • 7  
  • ...  
 

درباره وب سایت

Wars & History
رضا کیانی موحد - محمدحسین پاز
مدیر وب سایت :

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان