جنگها و تاریخ

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

جنگ مدیا

← آمار وب سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :


Think,Befor We Act

/ساعتی در خود نگر تا كیستی/ از كجائی وز چه جائی چیستی/ در جهان بهر چه عمری زیستی/ جمع هستی را بزن بر نیستی

رساله ای عجیب درباره ی تجهیزات رصدی


فرض کنید که در یک طرف رودخانه ای ایستاده اید و قصد دارید تا فاصله ی خانه را که آن طرف رودخانه قرار دارد از خود به دست آورید. ساده ترین راه این است که از یک دوربین دارای فاصله یاب لیزری استفاده کنید تا فاصله ی دقیق خود را از خانه ی مورد نظر به دست آورید. اما اگر فاصله یاب لیزری نداشتید باید از روشهایی که مهندسین عمران و معماری استفاده می کنند استفاده کنید. یعنی باید با تعیین چند نقطه ی مرجع  در این طرف رودخانه که فاصله ی آنها از هم معلوم هستند و استفاده از دوربینهای زاویه یاب و استفاده از یک سری روابط هندسی و مثلثاتی فاصله ی خود را تا خانه ی مورد نظر حساب کنید. حالا سوال دوم این است که اصلا چرا باید این فاصله را بدانیم؟.... دوستانی که با جنگ آَشنا هستند به خوبی می دانند که در بسیاری از موارد لازم است که فاصله تا یک نقطه را بدانیم بدون اینکه امکان دسترسی به آن نقطه را داشته باشیم. مثلا یک دیده بان می خواهد فاصله ی محل تجمع دشمن را گرا بدهد. لازم است که اول مختصات دقیق خود را گزارش بدهد و بعد فاصله ی مورد نظر را به دست آورده و به مختصات خود اضافه کند تا مختصات هدف به دست آید. واضح است که دشمن اجازه ی اندازه گیری مستقیم را به دیده بان نخواهد داد. یا در موارد دیگر افسر هدایت آتش توپخانه ی یک کشتی باید بدون نزدیک شدن به ساحل بتواند فاصله ی کشتی خود تا مواضع دشمن تا خشکی را محاسبه کند تا بتواند آتشی موثر بر علیه دشمن بریزد. ذکر این گونه مسائل را می توان تا ساعتها ادامه داد و مثالهای مختلفی از این گونه موارد زد. نکته ی اصلی این است که برای تخمین فاصله یا باید از روشها تخمینی و تقریبی استفاده کنیم و یا با اندازه گیری زوایا با دوربینهای دقیق مهندسی به یک فاصله ی دقیقتر برسیم.
اما نکته ی تاریخی قضیه در این است که این گونه مسائل نه تنها ما بلکه اجداد ما را هم درگیر خود کرده بودند. در بسیاری از موارد کسانی که به شغلهایی چون معماری، مساحی، هدایت کشتی، هدایت آتش منجنیق، رصد ستارگان و سیارات و ... می پرداختند باید از همین روشهای غیرمستقیم مثلثاتی برای به دست آوردن فاصله ها استفاده می کردند. نکته ی جالب این است که روشهای ریاضی که آنها به کار می بردند مشابه روشهایی است که امروزه ما به کار می بریم. فقط در طی این دوران دستگاه های زاویه یاب پیشرفت کرده اند و البته اساسی ترین پیشرفت آنها مجهز کردنشان به دوربین (تلسکوپ) بوده است. پیشنیان ما با ساخت دستگاه های اندازه گیری گاه ساده و گاه پیچیده سعی می کردند زوایه های مناسب برای اندازه گیری فواصل را به دست بیاورند. این دستگاه ها اشکال و اندازه های مختلف و گوناگونی داشته اند که معروف ترین آنها اصطرلاب است.
دستگاه رصدی ذات الحلق
الان که در حال خواندن این سطور هستید این حقیر در حال تصحیح یک نسخه ی خطی متعلق به عبدالرحمن خازنی هستم که در توضیح روش ساخت این چنین دستگاه ها و نحوه ی کاربرد آنها است. خازنی اندازه گیریهایی که از سیارات و ستارگان به دست آورد در زیج سنجری گرد آوری کرده است. برای دوستانی که شاید خیلی با تاریخ علم آشنا نباشند توضیح می دهم که خازنی هم دوره ی خیام بوده و از جمله کسانی بوده که به همراه خیام تقویم جلالی را استخراج کرده بودند. برای اینکه حس بهتری نسبت به کاری که اکنون مشغول آن هستم به دست بیاورید یک صفحه از این رساله را تقدیم می کنم.

مکتبهای فلسفی در ایران

و بازهم سرآغازهای علم در غرب

من قبلا درباره ی کتاب بسیار خوب لیندبرگ با نام سرآغازهای علم در غرب اینجا صحبت کرده ام. اینک خلاصه ی تمام کتاب ( و نه فقط 3 فصل اول) را در دو فایل پی دی اف تقدیم دوستان می کنم. البته بازهم تاکید می کند که حتما به متن خود کتاب مراجعه بکنید که بسیار جذاب است و گویا.
قسمت اول

نهضت ترجمه

امویان که به دست عباسیان مضمحل شدند جامعه ی اسلامی علاوه بر تغییرات سیاسی تغییرات فرهنگی عمده ای را متحمل شد. از جمله ی این تغییرات ورود مکاتب فکری یونانی، آیینهای ریاضت کشی هندی، علوم دقیقه و ... به دنیای اسلام بود. تمامی اینها چون موجی جامعه ی مسلمانان را در قرن دوم هجری زیر و رو کرد. از مهمترین رویدادهای فرهنگی ابتدای حکومت عباسیان آشنایی مسلمانان با دانش و فلسفه ی یونانی بود که منجر به شکل گیری نهضت ترجمه شد. در این رویارویی مسلمانان ،که با تمدنی غنی تر و عمیق تر از تمدن خود روبروشدند، با تشنگی زیادی به ترجمه ی آثار علمی یونانی دست زدند. این ترجمه گاهی از طریق زبانهای واسطه ،مانند سریانی، و گاه مستقیما صورت گرفت. چرایی این ترجمه ها، کارکردهای سیاسی آنها از دیدگاه عباسیان، اثرات آنها بر جامعه مباحثی است که امروزه ها در بین مورخین علم مورد توجه قرار می گیرند. از جمله ی این تحقیقات کتابی است که خلاصه ی آن را می توانید از اینجا دانلود کنید. این کتاب توسط دیمیتری گوتاس ،یکی از شرق شناسان معروف معاصر، نوشته شده و توضیحات جالبی درباره ی نضهت ترجمه به دست می دهد.
این نهضت ترجمه در قرون 10-12 میلادی سیر وارونه گرفت و اروپاییان با ترجمه ی مجدد کتابهای علمی و فلسفی یونان از زبان عربی ،به همراه شرح و تفسیرهای دانشمندان مسلمان، به دنیای جدیدی قدم نهادند و عصر رونسانس را آغاز کردند. مطالعه ی اصل کتاب گوتاس به علاقمندان تاریخ اکیدا توصیه می شود.

سرآغاز های علم در غرب

از جمله کتابهایی که به عنوان منبع در تاریخ علم استفاده می شوند یکی هم کتاب سرآغازهای علم در غرب است. این کتاب توسط دیوید سی لینبرگ نوشته شده است و سیر رشدعلمی غرب را از دوران یونان باستان تا انتهای قرون وسطی پیگیری و بررسی می کند. فصلهای این کتاب عبارتند از:
فصل اول:علم و خاستگاه های آن
فصل دوم:یونانیان و جهان
فصل سوم: فلسفه طبیعت در نزد ارسطو
فصل چهارم: فلسفه طبیعی در عصر هلنی مآبی
فصل پنجم: علوم ریاضی در یونان باستان
فصل ششم: علم پزشکی در یونان و روم
فصل هفتم: علم در دوره رمی ها و آغاز سده های میانه
فصل هشتم: علم دراسلام
فصل نهم: احیای دانش در مغرب
فصل دهم: بازیافت وجذب علم یونان واسلامی
فصل یازدهم: جهان سده های میانه
فصل دوازدهم:فیزیک در زیر منطقه فلک ماه
فصل سیزدهم:پزشکی و تاریخ طبیعی در سده های میانه
فصل چهاردهم: میراث علم قدیم و علم سده های میانه
من فصلهای اول تا سوم این کتاب را خلاصه کردم و لینک فایلها را در پایین قرار داده ام برای علاقمندان به تاریخ علم با این تذکر که این فقط پیش غذاست و برای سیرشدن باید به متن کتاب رجوع کنند و به صورت کامل و با دقت آن را مطالعه کنند. امیدوارم که جذاب باشد.
قسمت اول
قسمت دوم
قسمت سوم
مشخصات کتاب:

نام کتاب: سرآغازهای علم در غرب
نویسنده: دیوید سی لیندبرگ
مترجم: فریدون بدره اى
ناشر: علمی و فرهنگی
زبان كتاب: فارسی
تعداد صفحه: 597
اندازه كتاب: وزیری جلد سخت -
سال انتشار:
1377

درباره وب سایت

Wars & History
رضا کیانی موحد - محمدحسین پاز
مدیر وب سایت :

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان