منوی اصلی
جنگها و تاریخ
  • دوشنبه 9 مرداد 1391 04:56 ب.ظ نظرات ()


    رضا کیانی موحد

    کوبودو جوتسو

    گفتیم که اشراف اکیناوا به سوی فراگیری هنرهای رزمی چینی برای دفاع از خود جلب شدند و اندک اندک این روشهای مبارزه بی سلاح تانگ ته یا اوکیناواته نام گرفتند. اما این هنرها منحصر به اشراف نماندند و اقشار رده بالای جامعه هم توانستند به فنون این هنرهای رزمی دست پیدا کنند. البته برای بیشتر مردم اکیناوا فراگرفتن هنرهای رزمی محال بود اما این امر نیاز آنها را به مقابله با زورگویی سامورایی های ژاپنی برطرف نمی کرد. از این رو، بیشتر مردم عادی اکیناوا ،که ماهیگیر یا کشاورز بودند، در زمانی که با سامورایی ها درگیر می شدند از هر ابزار کاری که دم دستشان بود برای مقابله با دشمن استفاده می کردند. این چنین بود که گونه ای دیگر از هنرهای رزمی در اکیناوا رشد کرد که مبتنی بر مبارزه با استفاده از سلاح های ساده بود. این هنر کوبودوجوتسو نام گرفت.

    اصل اساسی در روشهای مختلف کوبودوجوتسو این بود که از ساده ترین و در دسترس ترین وسایل به عنوان یک سلاح استفاده شود. سلاح های کوبودوجوتسو بیشتر ریشه در شغل کشاورزی دارند. نانچکو در اصل وسیله ای برای کوبیدن غلات و جداکردن پوسته آنها بوده است.

    کوساری کاما داسی بود که زنجیری به آن اضافه کرده بودند و با چرخش زنجیر هم می توانستند زخم های مهلکی به دشمن وارد کنند و هم تیغه شمشیر او را به دام اندازند.

    Kusarigama 1e.jpg

    سای میله ای دسته دار بود که برای سوراخ کردن زمین و کاشتن دانه غلات یا نشای درختها استفاده می شد. این میله دسته دار را به عنوان سلاح به گونه ای طراحی می کردند که از نظر وزنی متعادل باشد و آن را مانند چاقو پرتاب می کردند. عموما کسانی که از سای استفاده می کردند دو تیغه سای را در دستانشان می گرفتند و یکی را برای پرتاب کردن در کمربند خود آویزان می کردند.

    اما فراگیرترین و در دسترس ترین سلاح کوبودوجوتسو همان چوب دست ساده بود که برای حمل سطلهای آب استفاده می شد. چوب ،بو به زبان ژاپنی، وسیله ای است که به دلیل طولش می تواند توانایی مبارزه از راه دور فرد را افزایش دهد افزون بر آنکه به راحتی در دسترس است و در کمترین زمانی از شاخه درختان می توان یک چوب دستی خوب و مناسب ساخت.

    Kata.jpg

    به مرور زمان این سلاح های دست ساز وارد روشهای آموزشی اکیناواته شدند و به صورت برنامه ثابت آموزشی اساتید این هنر در آمدند. برای این گونه سلاح ها هم کاتاهای مختلفی ساخته شد که هنرجویان با تمرین آنها می توانستند به انواع ضربات و دفاع هایی که می توان با این سلاح ها اجرا کرد مسلط شوند. کوبودوجوتسو با گسترش کاراته راه خود را به سرزمین اصلی ژاپن بازکرد و امروزه در اغلب سبکهای سنتی کاراته قسمتی از آموزشهای رسمی را به خود اختصاص داده است.

     

    آخرین ویرایش: یکشنبه 8 مرداد 1391 12:24 ب.ظ
    ارسال دیدگاه
  • پنجشنبه 5 مرداد 1391 04:55 ب.ظ نظرات ()

    رضا کیانی موحد

    کاراته دو

    مجمع الجزایر ریوکیو در 550 کیلومتری جنوب جزیره کیوشو (جنوبی ترین جزیره بزرگ ژاپن) و 740 کیلومتری شرق چین واقع شده است. بزرگترین جزیره این مجمع الجزایر اکیناوا نام دارد. این جزیره مهد یکی از هنرهای رزمی است که امروزه آن را با نام کاراته می شناسیم.

    مردم این جزیره به وسیله ماهیگیری و کشاورزی زندگی ساده ای را می گذراندند ولی حمله های گاه و بی گاه دزدان دریایی ژاپنی آنها را ناچار کرد تا حکومتی برای خود تشکیل دهند. در سال 1340 م اکیناوا بین سه حاکم نشین تقسیم شد. در سال 1372 م بزرگترین حاکم نشین رسما خراجگذار چین شد(احتمالا برای مصون ماندن از شر ژاپنی ها) و تعدادی از اشراف زادگان اکیناوا برای آموزش علوم و فرهنگ چین به آن کشور اعزام شدند. چینی ها هم متقابلا هیئتهای سیاسی خود را به اکیناوا می فرستادند. در سال 1429 م اولین سلسله پادشاهی اکیناوا با نام شو توانست کشور را یکپارچه کند. تجارت در اکیناوا رونق گرفت و در نتیجه زیاد شدن کاروانهای تجاری، به تعداد زیادی از محافظین برای حفاظت از کاروانها نیازشد. بازرگانان افراد ورزیده را با خود به چین می بردند تا تحت آموزش فنون رزمی چینی قراربگیرند و پس از آن به عنوان محافظ در کاروانها به خدمت گرفته شوند. این چنین بود که فنون رزمی چینی آرام آرام وارد اکیناوا شدند. در سال 1477 م سلسله جدیدی به وجود آمد. پادشاه شوشین برای جلوگیری از اغتشاش در کشور دستور داد تا شمشیرهای تمام افراد عادی و اشراف جمع آوری شود و قانونی بر منع حمل سلاح صادر شد. در سال 1609 شوگونهای سلسله توکوگاوا پس از یکپارچه کردن سیاسی ژاپن به اکیناوا لشکر کشیدند و پادشاه را به اسارت گرفتند. پس از سه سال پادشاه آزاد شد و اکیناوا عملا به صورت تحت الحمایه ژاپن درآمد.

    ژاپنی ها تجارت با چین و دیگر کشورها را ضروری می دانستند ولی توکوگاواها عملا تمام بنادر ژاپن را بر روی کشورهای دیگر بسته بودند. از این رو اکیناوا به صورت پل ارتباطی ژاپن با دنیای خارج درآمد. هرچند اکیناوا رسما خراج گذار چین بود اما چینی ها در روزهای خاصی از سال جزیره را تخلیه می کردند و تجار ژاپنی برای تجارت وارد می شدند. ژاپنی ها همچنان قانون منع سلاح را ادامه دادند. بارها مردم اکیناوا توسط سامورایی های ژاپنی مورد مزاحمت قرار می گرفتند و چون دولت از آنان حمایت نمی کرد به ناچار خودشان از خودشان دفاع می کردند.

    اشراف اکیناوا به سمت فنون دفاعی با دست خالی روی آوردند که تانگ ته یا اکیناواته نامیده می شد. تانگ به معنای چین بود و پسوند ته به معنای روش (هرچند که از نظر لغوی معنی دست می دهد). تانگ ته اشاره ای بود به سرمنشا هنرهای رزمی مورد استفاده در اکیناوا. روش مبارزه چینی اندک اندک در اکیناوا تغییر کرد و خود را با فیزیک خاص مردم این سرزمین هماهنگ کرد و به صورت یک سلاح مبارزه ای درآمد. این فنون به دور از چشم ژاپنی ها تعلیم داده می شد و چون آموزش آن مخفیانه صورت می گرفت پس از مدتی کاتا در آن به صورت محور اصلی آموزش درآمد. کاتا (یا فرم) تعدادی از ضربات و دفاع ها بود که در برابر یک یا چند حریف فرضی انجام می شد و فرد انجام دهنده کاتا بدون نیاز به حریف تمرینی واقعی می توانست فنون مختلف رزمی را با اجرای کاتا تمرین کند. تعداد زیادی فنون دفاع شخصی در برابر سلاح های مختلف در کاتاهای پیشرفته تر وجود داشت تا هنرجو بتواند در برابر حریف مسلح هم از خود دفاع کند.

    اغلب ضربات دست روش اکیناوایی با دست مشت کرده یا شوتو (لبه خارجی دست) اجرا می شد. به علاوه از آرنج، زانو و پا هم برای ضربه زدن استفاده می شد. برای دفاع اغلب ساعد بکارگرفته می شد.

    در اواخر قرن نوزدهم روشهای مختلف اوکیناواته به سه روش عمده تقسیم شده بودند که نام خود را از شهری که در آنجا آموزش داده می شدند گرفته بودند. در شهر شوری ،پایتخت اکیناوا، روش شوری ته در شهر بندری ناها روش ناهاته و در شهر توماری روش توماری ته اشاعه یافتند. شوری ته از روشهای سخت شائولین الگو گرفته بود. ناهاته بیشتر از روشهای نرم چینی برداشت شده بود و توماری ته ترکیبی از شوری ته و ناهاته بود. هرچند که روشهای مختلف اکیناواته در اجرای کاتاهایشان با هم تفاوت داشتند از شباهت بین آنها بیشتر از تفاوتشان بود و می شد که همه آنها را تحت نام یک سبک رده بنده کرد.

    همانطور که گفته شد کاراته در ابتدا تانگ ته یا اکیناواته نامیده می شد. کارا در زبان ژاپنی به دو صورت(با دو واژه نگار مختلف) نوشته می شود. واژه نگار اولی به معنای چینی است و در نتیجه کاراته اگر با این واژه نگار (唐手)نوشته شود به همان معنای تانگ ته یا روش چینی است. اما واژه نگار دومی به معنای خالی است و اگر از این واژه نگار برای نگارش کاراته استفاده شود کاراته به معنای روش خالی یا روش دست خالی می شود. پس از رواج کاراته در ابتدای قرن بیستم در خاک اصلی ژاپن اساتید اکیناوایی که به ژاپن رفته بودند از واژه نگار دوم (空手) برای نگارش کاراته استفاده کردند و کم کم این واژه نگار برای همگان جا افتاد. به همین دلیل امروزه کاراته را به نام روش مبارزه با دست خالی می شناسیم.

    به هر حال،بنا بر شجره نامه ها، اولین بار قوانین محل تمرین (دوجو) توسط کاراته ساکوگاوا پایه گذاری و آموزش کاراته در اکیناوا به صورت مدون درآمد. در سال 1903 آموزش کاراته به صورت رسمی در مدارس اکیناوا شروع شد. اندکی بعد فوناکوشی به عنوان اولین استاد اکیناواته وارد ژاپن شد و در توکیو به آموزش کاراته ی خود با نام شوتوکان پرداخت. پس از فوناکوشی کنوا مابونی به بندر اوساکا رفت و سبک خود ،شیتوریو، را در آنجا آموزش داد. بعدتر هم چوجون میاگی سبک ناهاته را با نام گوجوریو وارد ژاپن کرد.

    وقتی کاراته وارد خاک ژاپن شد فاقد روشهای مسابقه ای بود. ژاپنی هایی که به فراگیری کاراته نزد اساتید اکیناوایی پرداخته بودند (بنا بر پیش زمینه فرهنگی خود) دوست داشتند که تعلیمات خود را به وسیله مسابقه دادن با دیگر مدارس به بوته آزمون بسپارند. اینگونه بود که هیرونوری اوتسوکا ،یکی از شاگردان ارشد فوناکوشی، با ترکیب جوجیتسوی ژاپنی با کاراته سبک وادوریو را پدید آورد و عنصر مسابقه را وارد کاراته سنتی کرد. امروزه چهار سبک اصلی و رسمی کاراته عبارتند از شوتوکان، شیتوریو، گوجوریو و وادوریو.

    روش دیگری که در اکیناوا رواج داشت روش کن کاراته یا کاراته غیر کنترلی بود که روشی بود غیر رسمی و در آن مبارزه به صورت ضربات آزاد انجام می شد. در 4 روش اصلی کاراته مبارزه به صورت کنترلی است و حریفان حق ندارند ضربه خود را به بدن دیگری وارد کنند. پس از جنگ جهانی دوم ماسوتاتسو اویاما ،که اصلا کره ای بود و البته کره آن زمان قسمتی از ژاپن، روش گوجورریو را فراگرفت و با علاقه ای که به مبارزات آزاد داشت روش کاراته غیرکنترلی کیوکوشین را بنانهاد.

    امروزه کاراته را می توان به دو روش اصلی کنترلی (4 روش اصلی کاراته) و غیر کنترلی (کیوکوشین و روشهایی که از کیوکوشین مشتق شده اند مثل انشین کاراته و آشی هارا کاراته) تقسیم کرد. کاراته امروزی هر چه بیشتر از بنیان های سنتی خود فاصله می گیرد و به صورت بازی و گیم استحاله پیدا می کند.

    نکته پایانی این است که در اکیناواته سنتی ذن و مراقبه نقش چندانی ندارد و اصولا ذن از عناصر هنرهای رزمی ژاپنی به حساب می آید و پس از ورود کاراته به خاک ژاپن بود که اساتید ژاپنی لعابی از ذن به کاراته زدند ولی ذن ژاپنی نتوانست نفوذی را که بر هنرهای رزمی ژاپنی دارد در سبکهای مختلف کاراته بدست آورد.

    رضاکیانی موحد

    آخرین ویرایش: یکشنبه 1 مرداد 1391 11:59 ب.ظ
    ارسال دیدگاه