چهارشنبه 6 آبان 1394 05:21 ق.ظ نظرات ()


رضاکیانی موحد

بازسازی نیروی دریایی ژاپن پس از جنگ کره و با چراغ سبز آمریکا آغازشد. هدف اصلی این بود که ژاپن ،به عنوان قوی ترین متحد غرب در منطقه ی شرق آسیا، یک نیروی دفاعی بزرگ و مستقل در برابر گسترش کمونیسم در اختیار داشته باشد. در ابتدا دو ناوشکن دست دوم نیروی دریایی آمریکا به این کشور فروخته شد اما توان بالقوه ی کارخانجات کشتی سازی ژاپن سبب شد تا این نیرو به سرعت بازسازی شود و به بازوی توانای نیروهای دفاعی ژاپن تبدیل شود. در سال 1956 نیروی دریایی ژاپن اولین کشتی نظامی بومی خود را پس از پایان جنگ جهانی دوم با نام ناوشکن هاروکازه به خدمت گرفت. این کشتی و کشتی هایی که پس از آن ساخته شدند از نظر تسلیحات و تجهیزات الکترونیکی به شدت به آمریکایی ها و ابسته بودند. اولین مأموریت این ناوگان دفاع از سواحل ژاپن بود بنابراین تمرکز اصلی بر روی ساخت شناورهای ضدزیردریایی بود.

در دهه ی هفتاد نیروی دریایی این کشور با به خدمت گرفتن ناوشکنهای هلیکوپتربر کلاس هارونا و کلاس شیرانه توانایی آبی-خاکی خود را تقویت کرد. هر کدام از این ناوشکن های 7500 تنی دارای آشیانه ی نسبتا بزرگی بودند که می توانست 3 فروند هلیکوپتر متوسط را در خود جای دهند و دارای یک عرشه ی پرواز در پشت کشتی بودند. اصطلاح ناوشکن هلیکوپتربر از ساخته های ژاپنی ها بود و این برای اولین بار بود که یک ناوشکن می توانست 3 فروند هلیکوپتر را با خود حمل کند. هر چند که قرار بود این ناوشکنها بر روی خود هلیکوپترهای ضدزیردریایی حمل کنند اما به خدمت گرفتن این گونه شناورهای نظامی توان آبی-خاکی محدودی نیز به نیروی دریایی ژاپن می داد چرا که این نیرو در هنگام نیاز می توانست از هلیکوپترهای آنها برای حمل تفنگداران دریایی و تسلیحاتشان به سواحل دوردست استفاده کند.


Haruna (DDH-141)

هارونا

Kurama (DDH-144) at sea in 2011

شیرانه

***

قدم بعدی این نیرو برای افزایش توان آبی-خاکی در قرن بعد برداشته شد.  ناوهای هلیکوپتربر هیوگا هرچند که در نیروی دریایی ژاپن به عنوان ناوشکنهای هلیکوپتر بر طبقه بندی شده اند اما برخلاف اسلافشان دارای عرشه ی پروازی بزرگی هستند که تمام طول بدنه را فراگرفته است. یعنی این کشتی ها ظاهری کاملا شبیه ناوهای هلیکوپتربر سنتی دارند و مشخصاتشان شبیه به ناوهای هواپیمابر ایتالیایی جوزپه گالیباردی و اسپانیایی پرنس آستریا می باشد.

وظیفه ی اصلی کشتی های کلاس هیوگا از طرف مقامات ژاپنی جنگ ضدزیردریایی اعلام شده است و این امر باید توسط هلیکوپترهای محمول آن صورت بگیرد. همچنین می توان آنها را به عنوان کشتی سرفرماندهی یک ناوگان نیز بگار گرفت. البته بسیاری از ناظران اعتقاد دارند که ژاپن می تواند در هنگام لزوم با استفاده از هواپیماهای عمودپرواز اف-35 این ناوها را به ناوهای هواپیمابر تهاجمی تغییر کاربری بدهد. علت اینکه ژاپنی ها اصرار دارند که این ناوها را سلاح های دفاعی معرفی کنند حساسیت زیاد کره شمالی و به ویژه چین نسبت به افزایش توانایی های نظامی این کشور است. سابقه ی تجاوز ژاپن به کره و چین سبب شده تا هر گونه تغییر اساسی در استعداد نیروهای نظامی این کشور با مخالفت و نگرانی همسایگانش روبرو شود. به علاوه، ژاپن اعلام کرده که یکی از موارد اصلی استفاده از این گونه کشتی ها کمک به مردم غیرنظامی در هنگام بروز سوانح طبیعی می باشد.

ظرفیت رسمی کشتی های کلاس هیوگا 4 الی 11 فروند هلیکوپتر اعلام شده است اما هر یک از آنها احتمالا می توانند در موارد ضروری تا 24 فروند هواگرد را در خود جای دهند. به صورت عادی هر یک از ناوهای کلاس هیوگا دارای 3 فروند هلیکوپتر اس.اچ-60 و یک فروند هلیکوپتر ام.سی.اچ-101 هستند. در سال 2013 هواپیماهای عمودپرواز آمریکایی وی-22 در طی تمرینهای نظامی مشترک بر عرشه ی این ناو فرود آمدند. وزارت دفاع ژاپن رسما اعلام کرده است که به دنبال خرید هواپیماهای وی-22 از آمریکا می باشد و احتمالا از سال 2015 آنها را به خدمت خواهد گرفت. هواپیمای وی.22 را علاوه بر حمل چترباز و سرباز می توان برای عملیات جستجو و شناسایی نیز بکار گرفت.

این ناوها برای دفاع از خود علاوه بر گتلینگهای فالانکس دارای موشک انداز عمودی مارک-41 برای شلیک موشکهای ضدهوایی سی اسپارو و موشکهای ضدزیردریایی آسروک نیز هستند.

در نوامبر 2009 هیوگا در تمرینهای نظامی سالانه ی 21جی به همراه ناوهواپیمابر جورج واشنگتن و دیگر کشتی های آمریکایی و ژاپنی شرکت کرد. دو سال بعد و پس از زلزله و سونامی ژاپن هیوگا به کمک بازماندگان شتافت. 4 روز بعد خواهر هیوگا ،ناو هلیکوپتربر ایسه، نیز به خدمت نیروی دریایی درآمد و بلافاصله به عملیات امداد و نجات بازماندگان زلزله اعزام شد. پس از گردباد 2013 در فیلیپین هلیکوپترهای ناو ایسه برای کمک به بازماندگان اعزام شدند. این نیرو در حال حاضر دو فروند ناو هلیکپتربر کلاس هیوگا در اختیار دارد که آنها را در سالهای 2009 و 2011 به خدمت گرفته است.


File:Helicopter carrier Hyūga (16DDH).jpg

هیوگا

***

ناوهای کلاس اوزومی حاصل تجربه ی موفق ژاپنی ها در طراحی و ساخت ناوهای هلیکوپتربر کلاس هیوگا هستند. دوباره ژاپن به دلایل سیاسی از اعتراف به اینکه ناوهای کلاس اوزومی دارای توانایی عملیات آبی-خاکی هستند سرباز می زند و نیروی دریایی این کشور ادعا می کند که هیچ آموزه ی رسمی آبی-خاکی ندارد. آنها ادعا می کنند که هدف از ساختن چنین کشتی هایی اعزام سرباز به مناطقی از خاک ژاپن است که ممکن است تحت حملات آبی-خاکی قرار بگیرند و یا قبلا توسط حملات دشمن اشغال شده باشند. بازهم تمام تلاش ژاپن این است که نشان دهد این کشتی ها یک سلاح تدافعی هستند نه تهاجمی.

هرچند که اوزومی از سوی ژاپنی ها به عنوان یک کشتی تانک بر معرفی شده است اما در حقیقت اوزومی دارای سکویی در سینه ی کشتی ،برای پیاده کردن تانک و زرهپوش در ساحل، نیست و به جای آن دارای درهایی در پاشنه ی کشتی برای تخلیه ی محموله ی خود می باشد. همین امر این کشتی را در رده ی ناوهای هلیکوپتربر آبی-خاکی قرار داده است.

در حقیقت اوزومی با ابعاد و شکل خود بیشتر شبیه به یک ناو هواپیمابر کوچک است و شباهت زیادی با ناوهای هواپیمابر کلاس اینونسیبل نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا دارد. البته این کشتی دارای تفاوتهای اساسی با ناوهای هواپیمابرنیز می باشد. ناوهای هواپیمابر ،به صورت عمومی، در زیر عرشه ی پروازی خود دارای یک آشیانه به عنوان پارکینگ و تعمیرگاه هواگردهای خود هستند. هواگردهای موجود در این آشیانه از طریق چند آسانسور به عرشه ی پرواز حمل می شوند. اما اوزومی دارای آسانسورهای کوچکی است و هیچ آشیانه ای در زیر عرشه ی پرواز آن وجود ندارد. در حقیقت در اوزومی از فضای عرشه ی پروازی به عنوان پارکینگ هواگردها استفاده می شود.

در قسمت پاشنه ی کشتی دو باند فرود برای نشست و برخواست هلیکوپترهای بزرگ سی.اچ-47 در نظر گرفته شده است. یک عرشه ی تخلیه در قسمت پاشنه ی کشتی قرار دارد که دو هاورکرافت در آن جای گرفته اند. در زیر عرشه ی اصلی یک عرشه به طول 100 متر قرار دارد که توسط آسانسور عرشه ی پرواز به دو قسمت تقسیم شده است. هلیکوپترهای بزرگ یا هواپیماهای عمودپرواز بزرگتر از آن هستند که توسط این آسانسور جابجا شوند. فضای این عرشه به حمل نفربرهای زرهی یا خودروهای نظامی اختصاص داده شده است.

اوزومی به ژاپن توانایی نسبی عملیات آبی-خاکی ،به ویژه برای دفاع از جزایر دور افتاده  تر این کشور، می دهد. به علاوه این کشتیها می توانند در مواقع ضروری ،مانند سیل یا زلزله، به تخلیه غیرنظامیان نیز کمک کنند. دو فروند از کشتی های این کلاس در سونامی سال 2011 توکیو در عملیات جستجو و نجات شرکت داشتند.

همانطور که ذکر شد یک سال پیش وزارت دفاع ژاپن اعلام کرد که برای افزایش توانایی های این کشتی ها قصد دارد که از هواپیماهای عمودپرواز وی-22 و زرهپوشهای آبی-خاکی آ.آ.وی7 در این کشتی ها بهره بگیرد. این ترکیب به ایزومو اجازه می دهد که به راحتی حملات آبی-خاکی فراتر از افق را اجرا کند بدون اینکه بخواهد ریسک هدف قرارگرفتن توسط پدافند ساحل به دریای دشمن را بپذیرد. در حال حاضر نیروی دریایی ژاپن 3 فروند از این ناوها را در اختیار دارد.

File:JS Kunisaki (LST-4003) and USNS Mercy (T-AH-19) in the South China Sea, -14 Jun. 2010 a.jpg

اوزومی در کنار یو.اس.اس مرسی

***