پنجشنبه 15 اسفند 1392 09:17 ق.ظ نظرات ()

فتح سیبری به دست یرماک ، اثر واسیلی سوریکوف


مترجم: شاهو صالح

خان نشین سیبری دولت مسلمانی بود که در شرق منطقه میانی کوهستان اورال قرار داشت . فتح آن به دست یرماک ، جنگاور و ماجراجوی قزاق در سال 1582 میلادی ، سرآغازی بر فتح سرزمین سیبری به دست روسیه بود .

بازیگران

روسیه

جمهوری نووگورود طی دوره شکوفاییش توانسته بود  یک امپراتوری تجارت خز را در مناطق شمالی روسیه ، شمال کوهستان های اورال و حتی فراتر از آن ایجاد کرده و گسترش دهد . مناطق شرقی نووگورود اندک اندک در حال تبدیل شدن به نواحی تحت کنترل امیرنشین مسکو بود . میان مسکو و کوه های اورال ، خان نشین قازان واقع بود که در سال 1438 از اردوی طلایی جدا شده بود . امیرنشین مسکو در سال 1478 نووگورود و در 1552 قازان را به تصرف درآورد . این رویدادها باعث رسیدن قلمرو مسکو به شهر پرم و رودخانه کاما در شمال شرقی قازان شده بود . در سال1558 خاندان استروگانف املاک فراوانی در منطقه به دست آورد و شروع به توسعه دادن آن کرد. مقاومت محلی پراکنده ای در برابر استروگانف ها شروع شد . خان سیبر در 1573 پسرش را برای حمله به تازه واردان اعزام کرد . امیرنشین مسکو به استروگانف ها اختیار تام برای مقابله با سیبریایی ها اعطا کرد . اما درگیری جدی میان دو طرف رخ نداد .

سیبری

مناطق میانی اورال در عرض شهر پرم زمین های نسبتا پستی بودند و گذشتن از آن ها آسان بود . این ناحیه محل سکونت مردم ووگول ( مانسی ) و شمال توبولسک اقامت گاه اوستیاک ها ( مردمان خانتی) به شمار می رفتند . در همین زمان تعدادی از تاتارهای سیبری دولت خان نشین سیبر را تاسیس کرده و با ایجاد یک طبقه حاکم نظامی بر جمعیت غیرمسلمان منطقه حکمرانی می کردند . این تاتارها مسلمانان ترک – مغول نژادی بودند که از نواحی جنوبی آمده بودند . در این میان دو طایفه برای کسب قدرت بیشتر در رقابت به سر می بردند : خاندان شیبانی که  از نوادگان چنگیزخان به شمار می آمد و دیگری تایبوجیدها که از ساکنان محلی بودند . در سال 1573 ، کوچوم خان که یک شیبانی بود رقبای تایبوجید خود را شکست داد و قدرت را در منطقه به دست گرفت . پیش از سال 1571 خان نشین باج نسبتا اندکی به مسکو می پرداخت . تاریخ نگاری های سیبریایی و منابع دست دوم انگلیسی غیرکامل و متناقض به نظر می رسند . سال شروع توسعه طلبی های روسها ، جزییات مسیرها و محل درگیری نبردها  مشکلات عمده تاریخ های مربوط به سیبری هستند .