منوی اصلی
جنگها و تاریخ
  • دوشنبه 31 فروردین 1394 10:22 ق.ظ نظرات ()

    رضاکیانی موحد

     File:ShepherdByzempire1265.jpg

    همسایگی مغولها و حکومتهای تحت الحمایه ی آنها با بیزانس در سال 1265

    گفتیم که به دفعات حاکمانی که از نظر مذهبی دشمن ( و یا دست کم رقیب) هم بودند بر علیه دشمنان خود متحد می شدند. اینبار به سراغ اتحاد بین مغولها و اروپائیان مسیحی در قرون 13 و 14 میلادی می رویم.

    اندک مدتی پس از مرگ چنگیز قدرت نظامی مغولها دچار فرسایش شد. یکی از علتهای این فرسایش تقسیم حکومت بزرگ باقی مانده از چنگیز بین تعدادی از شاهزادگان مغول بود. این شاهزادگان ،که در بین خود رقابت داشتند، همزمان ناچار بودند که با دیگر قدرتهای همسایه نیز نبرد کنند. از همین رو،و بر خلاف سنت چنگیزی که حاکمی را جز به خراجگذاری خود قبول نداشت، ناچار به اتحاد با دیگر دولتها روی آوردند. یکی از موارد اتحاد مغولها اتحاد بین آنها و امپراطوری بیزانس بود. امپراطوری بیزانس که در طی بیش از 10 قرن توانسته بود با روشهایی چون تفرقه بینانداز و حکومت کن و اتحادهای موقت با همسایگان قدرتمندش به حیات خود ادامه دهد اتحاد با مغولها را به فال نیک گرفت چرا که فرصت تنفس بیشتری را برای این امپراطوری کهن فراهم می کرد. نیروی مغول کمکی بود در راه رسیدن به جاه طلبی های بیزانس در جنگهای صلیبی.

    سرآغاز

    پس از نبرد کوزه داغ در سال 1243 امپراطوری ترابوزان تسلیم مغولان شد و دربار نیقیه دژهایش را به حالت آماده باش درآورد. در اوایل دهه 50 بالدوین دوم ،پادشاه بیزانس، سفیری به نام شوالیه بوادیون هایناوت به مغولستان فرستاد. وی از پس از بازگشت به نزد بالدوین رفت و بالدوین سفیر دیگری به نام ویلیام روبراکی را برای ادامه ی مأموریت بوادیون به مغولستان فرستاد. ویلیام پس از بازگشت گزارش داد که سفرایی از دربار نیقیه را در دربار خان مغول ملاقات کرده است.

    قدم بعدی

    امپراطور میخائیل هشتم پس از رسیدن به تاج پادشاهی بیزانس شروع به جستجوی راهی برای اتحاد با مغول ها پرداخت. در آن زمان آیین نسطوری در بین مغولان به شدت گسترده شده بود و مسیحیان امیدوار بودند که بتوانند از نفوذ هم کیشهایشان در بین سرداران مغول به نفع خود و بر ضد مسلمانان استفاده کنند.

    میخائیل در سال 1263 با خان اردوی طلایی یک موافقتنامه امضا کرد و دو تن از دخترانش را به ازدواج خانهای مغول درآورد. در نتیجه، اوفرسویان پالایوجینا به عقد نوقای خان (خان اردوی طلایی) و ماریا پالایوجینا به ازدواج آباغاخان (فرمانده ی ایلخانیان در ایران) در آمدند.

    بر اساس یک نامه از پاپ کلمنت چهارم به تاریخ 1267، آباغا موافقت کرد تا سربازانش را با سربازان پدرزنش متحد کند تا در جنگ های هشتم صلیبی به کمک صلیبیون حاضر در فلسطین بشتابند:

    " شاه فرانسه و ناواره، پرچم مبارزه را به دست گرفته و آماده ی حمله به دشمنان مسیح می شود. شما به ما نوشته اید که دوست دارید تا به نیروهای پدرزن خود (میخائیل هشتم) ملحق شوید تا به یاری لاتینها بشتابید. ما شما را بسیار می ستاییم اما تا از حکمرانان مسیحی نپرسیم نمی توانیم بگوییم که چه راهی را برای شما انتخاب کرده اند. ما پیشنهادهای شما را به آنها ابلاغ خواهیم کرد و پس از روشن شدن افکار آنها شما را از طریق یک پیک مطمئن از تصمیمات آنها آگاه خواهیم کرد."

    نامه ی پاپ کلمنت چهارم به آباغا (1267 میلادی)

    در سال 1265 برکه خان ارتش اردوی طلایی را تحت فرمان نوغای به تاراس فرستاد تا بیزانس مجبور شود سفیر ممالیک ، و شاه سابق سلجوقی ها، کیکاووس دوم را آزاد کند. بر اساس منابع مصری، میخائیل موافقت کرد تا برای خان مغول در روسیه پارچه و منسوجات بفرستد. هنگامی که میخائیل به اهمیت اتحاد با مغولها پی برد با نوغای متحد شد و از وی برای دفع بلغارها کمک گرفت. در سال 1282 یک سپاه مغول به استعداد 4 هزار نفر در قسطنطنیه مستقر شدند تا با حاکم تسالی بجنگند.

    اتحاد در زمان آندرونیکوس دوم

    پس از سال 1295 آندرونیکوس دوم ،در عوض کمک مغول به دفع ترکمنها از مرز بیزانس، به غازان پیشنهاد اتحاد نظامی داد. غازان به پیشنهاد آندرونیکوس پاسخ مثبت داد و قول داد تا از تاخت و تاز مهاجمین به خاک بیزانس ممانعت کند. با مرگ غازان در سال 1308 بیزانسی ها برای او مراسم سوگواری برگذار کردند.

    اولجایتو ،جانشین غازان، نیز به راه غازان ادامه داد. او برای کمک به به بیزانس 40 هزار سرباز در اختیار آنان گذاشت. آندرونیکوس دخترش را به ازدواج توغتوآ درآورد اما در انتهای حکومت آندرونیکوس رابطه ی بین دو قدرت شکرآب شد و مغولها به تاخت و تاز در سرزمینهای بیزانس (1320-1324 میلادی) پرداختند.

    با به قدرت رسیدن آندرونیکوس سوم روابط بیزانس به مغولها بدتر شد. در سال 1341 مغولها تصمیم گرفتند تا به قسطنطنیه حمله کنند و آندرونیکوس مجبور شد تا برای جلوگیری از حمله ی آنها سفیری را به دربار خان مغول بفرستد.

     منبع

    file:///K:/New%20project/Byzantine%E2%80%93Mongol_alliance.htm

    آخرین ویرایش: دوشنبه 31 فروردین 1394 12:51 ب.ظ
    ارسال دیدگاه
  • پنجشنبه 20 شهریور 1393 01:53 ق.ظ نظرات ()

     

    زمان وقوع : دهه های 1380 و 1390 میلادی

    مکان وقوع : کوهستان های قفقاز ، ترکستان ، اروپای شرقی

    نتیجه : پیروزی امیر تیمور

    متخاصمین

    اردوی طلایی

    تیموریان

    فرماندهان

    توقتمیش خان

    تیمور لنگ

    استعداد

    نامشخص

    نامشخص

    تلفات

    نامشخص

    نامشخص

     

    طی دهه های 1380 و 1390 میلادی ، میان توقتمیش خان ، خان اردوی طلایی ، و فاتح بزرگ ناحیه فرارود ، امیر تیمور گورگانی ، جنگ درگرفت . کوهستان های قفقاز ، اروپای شرقی و ترکستان به میدان  جنگ میان دو رقیب تبدیل شد . درگیری میان این دو فرمانروا  نقش عمده ای در زوال تسلط مغولان بر امیرنشین های روس داشت .

    پیش زمینه

    در اواخر دهه 1370 و ابتدای دهه 1380 میلادی ، تیمور در منازعه قدرت میان توقتمیش و عمویش اوروس خان ، برای رهبری اردوی سفید به توقتمیش یاری رساند . توقتمیش پس از وحدت دادن دوباره اردوی سفید و اردوی آبی ، با تشکیل اردوی طلایی ، حملات گسترده خود به امیرنشین های روس را در سال های 1381 و 1382 آغاز کرد و توانست بار دیگر برتری قدرت ترکی-مغولی ( تاتار ) را در روسیه که پس از شکست در نبرد کولیکوو تضعیف شده بود برقرار کند. اردوی طلایی که طی دهه های 1360 و 1370 به دلیل هرج و مرج داخلی تضعیف شده بود بار دیگر به عنوان یک قدرت بزرگ منطقه ای ظاهر شد و دوک نشین لیتوانی  را که در آن زمان قدرت برتر اروپای شرقی به حساب می آمد در پولتاوا  و در  حدود سال 1383 شکست داد. اما توقتمیش  انگیزه هایی برای گسترش قلمروش به ایران و آسیای میانه نیز داشت و همین باعث شد با متحد قدیمی اش ، تیمور ، وارد جنگ شود .

     

    تحرکات تیمور ، 1391 و 1392  میلادی

    جنگ

    پس از مرگ ابوسعید، آخرین فرمانروای ایلخانی در سال 1335 ، در ایران یک خلا قدرت ایجاد شد . آسیب پذیری نظامی سرزمین های ایرانی سبب شد از سرزمین های همسایه حملات متعددی به داخل ایران شروع شود . تیمور در سال 1383 فتح ایران را آغاز کرد. در سال 1385 هرات ، خراسان و سراسر مناطق شرقی ایران به دست تیمور افتاد. در همین زمان توقتمیش نیز به آذربایجان و شمال غرب ایران لشکر کشید. با غارت شهر بزرگ تبریز، سرمایه های فراوانی نصیب توقتمیش شد .

    جنگ میان تیمور و توقتمیش  بین سال های 1389 و 1391 شروع شد. تیمور توانست قوای توقتمیش را در نبرد رودخانه کوندورچا که در 18 ژوئن 1391 رخ داد شکست دهد . با وجود این شکست ، توقتمیش توانست  قوای خود را بازیابد و در بهار 1395 باز هم منطقه شیروان قفقاز را که در قلمرو تیمور بود مورد حمله قرار داد. تیمور ضمن انجام ضد حمله، با پس گرفتن شیروان به قلمرو اردوی طلایی یورش برد .

    طی نبرد رودخانه ترک در 15 آوریل 1395 ، سپاهیان تیموری قوای توقتمیش را قاطعانه در هم شکستند. به دنبال این پیروزی، شهرهای عمده  قلمرو اردوی طلایی از جمله  سارای، اوکک ، مجار و آزاق ( آزوف امروزی) توسط تیمور غارت شدند و شهر آستراخان نیز به آتش کشیده شد .

     

    File:Timur Golden Horde campaign.jpg

    تحرکات تیمور ، 1392 تا 1396


    عواقب

    پس از شکست در نبرد رودخانه ترک ، توقتمیش موقعیت خود را از دست داد و ادیگو ،از رقیبان دیرین او، به فرمانروایی اردوی طلایی دست یافت . توقتمیش به استپ های اوکراین گریخت  و از ویتاوتاس ، گراند دوک لیتوانی تقتضای کمک کرد. نیروی متحد ویتاوتاس و توقتمیش  در سال 1399 و طی نبرد رودخانه وورسکلا  از نیروهای تحت فرمان ادیگو و تیمور قتلغ ، سرداران امیرتیمور، شکست خورد و منهدم شد .

    توقتمیش در حوالی سال 1406 در سیبری توسط مردان ادیگو به قتل رسید . خود ادیگو هم 13 سال بعد توسط یکی از پسران توقتمیش کشته شد . اردوی طلایی هیچ گاه از عواقب این جنگ رهایی نیافت . در اواسط قرن 15 میلادی ، اردوی طلایی به قلمروهای کوچکتری تقسیم شد : خان نشین قازان ، خان نشین قاسم ، اردوی نوگای ، خان نشین کریمه و خان نشین آستراخان. قدرت مردمان ترکی- مغولی در روسیه تضعیف شد و در سال 1480  ( یوغ تاتار ) ، که یادگار فتح خونین روسیه توسط مغولان بود در (مواجهه بزرگ رودخانه اوگرا) به طور حقیقی در هم شکسته شد . آخرین بقایای اردوی طلایی در سال 1502  به دست نیروهای خان نشین کریمه  نابود شد و خان نشین هایی که از تجزیه اردوی طلایی ایجاد شده بودند طی دوره زمانی 1550 میلادی و ابتدای قرن 17 میلادی به قلمرو روسیه موسکوویایی ضمیمه شدند. خانات کریمه در این میان استثنا بود و تحت حمایت عثمانیان تا سال 1783  به بقایش ادامه داد .

     


    امیر تیمور سپاهیان قبچاقی توقتمیش خان را شکست می دهد

     

    منبع : http://en.wikipedia.org/wiki/Tokhtamysh%E2%80%93Timur_war

     ترجمه : شاهو صالح

     

    آخرین ویرایش: چهارشنبه 19 شهریور 1393 10:43 ق.ظ
    ارسال دیدگاه